Polecamy

Książki o powstaniu warszawskim – dla dzieci i dorosłych. Co czytać, aby poznać historię II wojny światowej?

książki o powstaniu warszawskim
Avatar
Napisane przez Gandalf

Książki o powstaniu warszawskim to nie tylko literatura dla znawców dziejów Podziemnego Państwa Polskiego, ale także propozycje dla osób, które dopiero zaczynają interesować się XX wiekiem i chciałyby się dowiedzieć, co było początkiem powstania w sierpniu ‘44. Co więcej, tę historię da się przekazać w bardzo przystępny sposób, jak choćby w formie komiksu czy opowieści dla dzieci. Powstanie warszawskie w książkach nie musi w końcu oznaczać poważnej i dogłębnej analizy – choć oczywiście takie dzieła również warto znać. W poniższym rankingu przedstawiamy zarówno prostsze pozycje, jak i nieco bardziej skomplikowane – każdy znajdzie coś dla siebie.

Niezawodny Davies

Normana Daviesa wielu osobom nie trzeba przedstawiać. Uchodzi on za jednego z najważniejszych pisarzy, jeśli chodzi o książki o powstaniu warszawskim i o dziejach Polski – to historyk, którego „Powstanie ‘44” odbiło się głośnym echem i zostało przyjęte z uznaniem. Davies użył bardzo żywego i plastycznego języka, aby opisać całe wydarzenie w sposób jak najbardziej przystępny dla czytelnika. Nie tylko podjął próbę obalenia wszelkich mitów, jakie krążą wokół powstania, ale i oparł się na relacjach świadków zrywu – zarówno polskich, jak i niemieckich. Dzięki temu jego książka jest cennym i rzetelnym źródłem wiedzy, a jej zawartość może być inspirująca dla każdego miłośnika historii. Co więcej, to także świetna lektura dla każdego, kto dopiero zaczyna poznawać XX wiek i chciałby sięgnąć po wartościowe kompendium.

Historia w komiksie

Historia w formie książki-komiksu? Czemu nie! „Powstanie ‘44 w komiksie” to propozycja dla każdego, kto chciałby spojrzeć na XX wiek z nieco innej perspektywy. Autorzy komiksów (wyróżnieni za swoje prace w konkursie organizowanym przez Muzeum Powstania Warszawskiego) postanowili oddać emocje towarzyszące temu historycznemu momentowi nie poprzez słowa, ale poprzez obraz – i wyszło im to niesamowicie. Antologia ukazuje życie ludzi po zakończeniu powstania warszawskiego, którzy próbują poradzić sobie z traumatycznymi wydarzeniami i śmiercią. Bunt w imię wolności odcisnął swoje piętno na niemal każdym – zabierając mu albo kogoś bliskiego, albo jego własne życie. To nie tylko przedstawienie kawałka historii i ukazanie zniszczonej Warszawy po powstaniu, ale także próba oddania ludzkich uczuć i pokazania osobistej tragedii każdego człowieka z osobna.

Z innej perspektywy

Książki o powstaniu warszawskim napisane z perspektywy niemieckiej są wyjątkowo intrygujące, ponieważ pokazują nam punkt widzenia drugiej strony konfliktu. „Powstanie warszawskie 1944” Hannsa von Krannhalsa to pozycja, w której autor stara się pokazać, jak wyglądały przygotowania do walki ze zrywem w Niemczech oraz jak dokładnie brzmiały rozkazy Hitlera. To także rozliczenie się ze zbrodniami SS czy ukazanie głównych „rzeźników”, którzy przyczynili się do tak ogromnej liczby ofiar śmiertelnych. Dzięki książce Krannhalsa możemy poznać treść dzienników wojennych, które prowadziły niemieckie jednostki, próbując zdławić warszawskie siły. Autor daje więc nam możliwość wczucia się w sytuację żołnierzy z innej strony barykady – którzy również tracili życie i przyjaciół w imię włanej idei.

Mali bohaterowie

W powstaniu warszawskim ginęli także najmłodsi – o tym także trzeba pamiętać. I choć zazwyczaj kojarzymy zryw z dorosłymi żołnierzami z AK, to jednak są książki poruszające temat nastolatków i jeszcze młodszych uczniów – oni również oddali swoje życie, walcząc o wolność Polski. „Warszawskie dzieci” to praca zbiorowa, w której opowieści snują wychowankowie szkoły Anny Goldman. Lata ich nauki przypadły akurat na wojnę i powstanie, dlatego tak dobrze pamiętają szczegóły z 1944 roku i tak dobrze orientują się w tragedii, jaka dotknęła wtedy kraj. Książka zawiera historię powstania „Zawiszy”, pokazuje, jak uczono konspiracji najmłodszych „żołnierzy”, którzy ledwo mogli utrzymać broń, aż wreszcie przedstawia walkę i śmierć niejednego dziecka, które choć miało przed sobą całe życie, oddało je w imię Warszawy. To wzruszające wspomnienia ludzi niesilących się na żadne słowne ozdobniki i niepróbujących robić z siebie bohaterów, ale po prostu – przedstawiających wydarzenia tak, jak je zapamiętali.

Wojna zamiast szkoły

Czas na jedną z książek o powstaniu warszawskim dla dzieci, która w piękny i zrozumiały sposób pokaże najmłodszym, dlaczego historia potoczyła się akurat tak, a nie inaczej. „Zaklęcie na «W»” Michała Rusinka przenosi nas do sierpnia 1944 roku, gdy wakacje powoli dobiegały końca i gdy już miała zacząć się nauka… ale zamiast niej nastało piekło. To historia ośmioletniego Włodka, który nie rozumie, czym są powstanie i wojna. Kiedy o nich słyszy z ust dorosłych, ma wrażenie, że to złe czary, które czynią świat ponurym oraz smutnym – i w taki też sposób stara się ukazać powstanie warszawskie młodemu czytelnikowi. To świetna książka dla dzieci, które jeszcze nie wiedzą nic o II wojnie światowej, ale które można już uświadamiać w kwestiach historycznych. Włodek pomoże im spokojnie przebrnąć przez te przykre wydarzenia oraz ukaże poświęcenie, jakim wykazali się powstańcy.

Powstanie warszawskie bywa różnie przedstawiane w książkach – zarówno jako konieczny i potrzebny bunt, którego nie dało się uniknąć, jak i jako bezsensowna walka, która pochłonęła życie tysięcy osób, w tym wielu dzieci. Trudno jednoznacznie stwierdzić, co jest bliższe prawdzie, ale pewne jest jedno – dodatkowej wiedzy nigdy za wiele. Dlatego warto sięgnąć po którąś z wymienionych pozycji lub komuś ją sprezentować, czy to miłośnikowi historii, czy początkującemu uczniowi. Pamiętaj też, że wszystkie książki możesz zamówić na Gandalf.com.pl.

Zobacz podobne wpisy:

O autorze

Avatar

Gandalf