Czy warto patrzeć na świat oczami dziecka?

aktualności dzień dziecka Paulina
Napisane przez Paulina
Brak komentarzy
Udostępnij:

Wydaje się, że w roku jest niewiele tak radosnych dni, jak Święto Dziecka. Kojarzy się ono ze słońcem, zapachem zbliżających się wakacji, przejezdnym wesołym miasteczkiem i watą cukrową. Gwar wybucha w każdym mieście nie tylko w Polsce, ale i na świecie, a wszędzie są dorośli i dzieci, którzy wspólnie postanowili celebrować obchody Dnia Dziecka. Z tej okazji pomyślmy nieco o perspektywie dziecka, która jest tak istotna dla literatury, filmu, sztuki.

Oczami dziecka

Kiedy rozmawiamy z dziećmi lub przysłuchujemy się ich rozmowom, zachwycamy się prostotą ich myślenia. Wydaje się, że w ich świecie nie ma miejsca na dylematy, chyba że chodzi o wybór jednego smaku lodów, gdy w ofercie jest ich aż piętnaście. Jeśli spytasz o marzenie dziecka, dowiesz się, że chciałoby być już duże, ponieważ wtedy jego nogi sięgałyby ziemi. Jeśli zastanawiasz się, dlaczego warto żyć, ono powie Ci: „bo tak”. Kiedy siadasz na ziemi, ono stwierdzi, że jest brudna, przez co zniszczysz sobie nową sukienkę. Życie w dzieciństwie jest oczywiste, dlatego coś jest albo prawdą, albo kłamstwem; jest dobre lub złe. Wszystkie przekonania biorą się zaś z obserwacji rzeczywistości i z autorytetów, którymi są dorośli. Z okazji Dnia Dziecka, postanowiliśmy przypomnieć losy młodych bohaterów, którzy opowiedzieli nam trudne historie w bardzo barwny sposób.

Zabić drozda

Upalne wakacje, miesiące wypełnione przygodami poza domem, a wszystko w stałym sąsiedzkim składzie. Wszystko byłoby piękne, gdyby nie to, że pod nosem dzieci z fikcyjnego miasteczka Maycomb w stanie Alabama rozgrywa się walka o prawdę i życie.

Główną bohaterką powieści Harper Lee jest sześcioletnia Jean Louise, która wraz z bratem i ojcem-adwokatem żyje w prowincjonalnej, zamkniętej społeczności. Dziewczynka uważnie przygląda się temu, co robi jej ojciec i w jaki sposób postępuje, a także słucha zdania mieszkańców Maycomb na ten temat.

Historia Jean Louise, jej brata Jema oraz Dilla, chłopca, którzy do Maycomb przyjechał na wakacje, mogłaby wydawać się nudna, gdyby nie dwa szczególne wątki. Pierwszym z nich jest próba odkrycia zagadki, kim jest ich sąsiad od lat niewychodzący z domu. Artur „Boo” Radley uważany jest przez dzieci za psychopatę, jednak jego postać okazuje się wkrótce dużo bardziej skomplikowana. Drugim wątkiem jest sprawa, którą prowadzi ojciec Jean i Jema. Atticus zgadza się bronić Toma Robinsona – Afroamerykanina, którego oskarżono o zgwałcenie białej dziewczyny. Mimo że Tom jest niewinny, biała, konserwatywna społeczność wierzy w kłamstwa oskarżycieli.

Sześciolatka jest jedynie niedoskonałą obserwatorką rzeczywistości, ponieważ wielu rzeczy jeszcze nie rozumie. Jednocześnie przedstawia spojrzenie na świat bez stereotypów, w którym książki nie ocenia się po okładce.

Książka o wychowaniu?

Zabić drozda to także interesująca powieść pod względem wychowawczym. Samotny ojciec stara się zapewnić swoim dzieciom jak najlepsze wychowanie i edukację. Wspólnie czytają o tej samej porze, a następnie dyskutują o poznanych książkach lub prasie. Rozmawiają o swoim postępowaniu i starają się zrozumieć swoje punkty widzenia. Wierzą w siebie. Mimo że w ich domu często bywa siostra Atticusa, która uważa, że Jean Louise jest chłopczycą, Atticus akceptuje nowatorskie podejście dziewczynki do życia. Wierzy, że jego dzieci nie będą tak zaślepione, jak małomiasteczkowa rasistowska społeczność.

Szybko da się zebrać plony takiego wychowania. Dzieci adwokata nie są obojętne na krzywdę innych osób, w tym samego Toma, a także chętnie pomagają innym mieszkańcom Maycomb.

Jojo Rabbit

Jeśli żylibyśmy w idealnym świecie, każde dziecko miałoby idealne, bezpieczne dzieciństwo. Niestety czasy piszą różne scenariusze. Jojo Rabbit to oscarowy film reżysera Taiki Waititiego, który wciela się w Adolfa Hitlera, wyimaginowanego przyjaciela głównego bohatera. Osobliwe easter egg dodaje charakteru produkcji, która na świecie wywołała duże poruszenie.

Nazizm oczami dziecka? Nazizm widziany przez różowe okulary? Film o wchodzeniu w dorosłość? W Internecie znajdziemy różne tytuły odnoszące się do hitlerowskiej rzeczywistości, w której to mali chłopcy są zaszczyceni należeniem do Hitlerjugend, a idąc na wojnę w wieku dziesięciu lat, mają do dyspozycji kartonowe mundury i wciąż wierzą, że III Rzesza jest w stanie zwyciężyć. Ich misją jest zabijanie potworów – Żydów, którzy według wierzeń mają ogony i rogi.

Satyryczny obraz rzeczywistości to świat widziany oczami dziecka, zupełnie jak w Zabić drozda, jednakże w tym przypadku Jojo bezrefleksyjnie przyjmuje wszystko, co sławi wielbiona ideologia. Nieważne są prawdy matki, walczącej o człowieka, a prawdy Führera, który dla chłopca jest nie tylko wodzem, ale i namiastką ojca, który nie wrócił z wojny.

Znamienne są słowa, padające w filmie:

– Jestem nazistą. Myślisz, że dlaczego tak lubię swastykę?

– Myślę, że jesteś dziesięcioletnim chłopcem, który lubi swastykę i chciałby należeć do jakiegoś klubu.

W filmie pojawia się problem tożsamościowy, ukazywane są też podejmowane próby przynależenia gdziekolwiek. Jojo wychowuje się w domu, w którym istnieje tylko matka, walcząca w ruchu oporu, czyli będąca wrogiem swojego syna. Może dlatego tak ważna jest dla niego szkółka dla młodocianych nazistów. Hitlerjugend to miejsce, w którym nie tylko odbywa się szkolenie wojskowe, ale także przeżywa się dziecięce przygody. Wydaje się, że dziesięciolatkowie nie mają zbyt wielu perspektyw na zabawę, skoro od samego początku muszą uczyć się określonych zasad i obowiązków, które należy spełnić wobec państwa. Mimo wyczekiwanego kursu to tam Jojo po raz pierwszy traci wiarę w nazizm. Mało tego, kończy swój trening z przezwiskiem „tchórza” i bliznami, które pozostawił granat. W trakcie szkolenia nauczył się jedynie palić książki i rozpoznawać Żydów.

Już wkrótce przekona się jednak, że Żyd nie taki straszny, a nawet nie taki brzydki. Odkrywa bowiem, że w ścianach pokoju zmarłej siostry ukrywa się Żydówka. Mało tego! Ukryła ją tam jego matka, która stara się wyperswadować swojemu dziecku nazistowskie prawdy z głowy. Postać żydowskiej dziewczynki – Rosie – umożliwia chłopcu spojrzenie na życie z innej perspektywy.

Rosie szczególnie wpływa na przemianę Jojo. Sprawia, że chłopiec jest w stanie okłamać innych nazistów, by ochronić osobę, która jest gnębiona, mimo swojej dobroci. Sam w sobie jest niewinny na tyle, że do wiązania sznurówek wciąż potrzebuje mamy, a kiedy zmusza się go do zabicia królika, płacze i puszcza go wolno. Film Waititiego pokazuje, jak niebezpieczna jest propaganda, zwłaszcza wśród dzieci, które ślepo wierzą w prawdy uznawane za dobre przez ogół. Jednocześnie daje nadzieję na to, że dziecko jest w stanie zachować swoją prostoduszność w obliczu krzywdy innego dziecka, nawet jeśli pozornie wydaje się ono wrogiem. 

Anne with an E

Interpretacja Netflixa kultowej powieści dla dzieci i młodzieży Ania z Zielonego Wzgórza autorstwa Lucy Montgomery wywołała spore poruszenie nie tylko w gronie fanów. Piękne zdjęcia serialu, bohaterka niezbyt urodziwa, ale o wspaniałym wnętrzu, wzruszająca, ale i tragiczna historia. Mimo życia w sierocińcu i w domach zastępczych, w których Ania była bita i gnębiona, dziewczynka potrafi zachować radość życia i osobliwy zachwyt nad otaczającym ją światem. Umiejętnie oddziela także dobro od zła, nie będąc jednak do końca świadomą tego, jak należy zachowywać się w rzeczywistości.

Świat Ani jest bogaty nie tylko pod względem intelektualnym. Wrażliwości, nad wyraz rozwiniętej kreatywności i wyobraźni, szeregu umiejętności i wiedzy pozazdroszczą starsze mieszkanki Zielonego Wzgórza i okolic.

Na życie dzieci zamieszkujących miasteczka znajdujące się na Wyspie Księcia Edwarda składa się praca – szkoła – praca. Oczywiście wszystko zależy od statusu społecznego danej rodziny. W jednej dzieci nie mogą się uczyć, ponieważ rodziców na to nie stać, a one od najmłodszych lat muszą pracować. Inne uczęszczają na towarzyskie spotkania lub mają dodatkowe lekcje, by w przyszłości dostać się do dobrych zagranicznych szkół.

W serialu Netflixa Ania Shirley od dziecka zajmowała się pracą w domach zastępczych i wychowywaniem dzieci. Kiedy rodzeństwo Cuthbertów postanawia ją przygarnąć, wkracza w świat nie tylko domowych obowiązków. Jest to rzeczywistość szkolna, wypełniona walką o dobro kobiet i dzieci, osób niesłusznie szykanowanych przez konserwatywne poglądy, traktowanych rasistowsko, nieakceptowanych. Jednocześnie Ania znajduje czas na zabawę przy każdej możliwej okazji – idąc do szkoły przez las, podczas gotowania czy w trakcie wycieczki do miasta. Szalone pomysły zachwycają. Dobre usposobienie bohaterki sprawia natomiast, że za każdym razem, gdy jest tłamszona za swoje czyny, współczujemy dziewczynce, która chce po prostu bezinteresownie pomagać innym.

Dzień Dziecka z Gandalf.com.pl

Nasze przykłady dzieciństwa mogą być nieco radykalne, ale sądzimy, że doskonale pokazują, że życie dziecka to nie tylko zabawa. Nie żyjemy już w czasach, gdy zdanie „ryby i dzieci głosu nie mają” jest nadużywane, a dziecko po prostu nie jest uważane za człowieka do momentu, kiedy nie dorośnie. Okazuje się, że dzieciom w głowie nie tylko zabawa. Są one zdolne do przemyśleń głębszych niż dorośli, a wszystko za sprawą zasad widzianych w prosty, klarowny sposób. Chętnie także pomagają innym ludziom i nie oczekują niczego w zamian, są skore do współczucia, a pragną tylko szczęścia innych i lepszego świata.

Życie bez dzieci nie byłoby nudne – to zbyt prostolinijne określenie. Nie miałoby wyrazu, swoistej radości i łagodności. Z okazji tak ważnego dnia cieszmy się z Naszych dzieci i dbajmy o to, by nigdy nie zatraciły swojej szczerości w czynach i przekonaniach. Wracajmy także do Naszego wewnętrznego dziecka. Być może dzięki temu my także staniemy się lepsi.

Wybierz kierunek: zabawa razem z Gandalf.com.pl i zabierz swoje dziecko w niesamowitą podróż z okazji jego święta!

Dowiedz się także więcej o Naszej akcji Podaruj Uśmiech.

Udostępnij:
14 maja 2021

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

W przypadku naruszenia Regulaminu Twój wpis zostanie usunięty.