rozwiń
rozwiń
zwiń
zwiń
wpisz minimum 3 znaki
SIEDEM MITÓW DRUGIEJ RZECZYPOSPOLITEJ
ocena: 6, głosów: 9
 
powiększenie

Fragmenty

przeczytaj fragment książki
SIEDEM MITÓW DRUGIEJ RZECZYPOSPOLITEJ

Historyk powinien badać mity, bo można się z ich analizy wiele dowiedzieć o społeczeństwie. Nie powinien ich jednak tworzyć, gdyż dopuszcza się wówczas nagannej manipulacji. Posłużmy się przykładem. W publicystyce historycznej można spotkać się z twierdzeniem, że Polska w latach drugiej wojny światowej nie miała swego Quislinga. Chodzi oczywiście o norweskiego faszystę, Vidkuna Quislinga, który stał się symbolem kolaboracji z Trzecią Rzeszą. Manipulacja polega na pomijaniu faktu, że to Hitler nie poszukiwał kandydata na polskiego Quislinga.
Chętni bowiem byli. To przede wszystkim Leon Kozłowski, ceniony archeolog, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Przed rokiem 1914 należał do Związku Strzeleckiego, później do Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). Był posłem na Sejm w latach 1929–1935, następnie senatorem, a także krótkotrwałym, od 15 maja 1934 do 28 marca 1935 r., premierem, za którego urzędowania utworzono obóz w Berezie Kartuskiej. Więziony w latach 1939–1941 przez władze radzieckie, trafił później do armii generała Władysława Andersa, z której zdezerterował i przeszedł przez linię frontu na stronę niemiecką. Przywieziony do Berlina, przebywał tam w dobrych warunkach. Zmarł w stolicy Trzeciej Rzeszy w 1944 r., w wieku 58 lat.
Propozycję współpracy z Trzecią Rzeszą wysunął też wybitny publicysta i pisarz polityczny, germanofil Władysław Studnicki. W chwili wybuchu drugiej wojny światowej miał 72 lata. Działalność polityczną rozpoczął w II Proletariacie, za co zapłacił sześcioletnią zsyłką na Syberię. Po powrocie na krótko związał się z Polską Partią Socjalistyczną, a później z Narodową Demokracją, z którą zerwał dopiero w roku 1905. Dużo publikował, od roku 1922 na łamach redagowanego przez Stanisława Cata-Mackiewicza wileńskiego „Słowa”. W czasie drugiej wojny światowej Niemcy odrzucili jego propozycję współpracy. Został internowany, a za potępienie niemieckiej polityki represyjnej był w latach 1941–1942 więziony na Pawiaku. Po wojnie przebywał na emigracji, zmarł w Londynie w wieku 86 lat.
Oferty obu polityków zostały odrzucone przez Niemców, bo mieli oni wobec Polaków inne plany. Publicystom, którzy z dumą stwierdzają, że w latach drugiej wojny światowej nie pojawił się polski Quisling, zalecałbym więc większą wstrzemięźliwość w zachwytach, a także informowanie czytelników, że Niemcy mieli w tym istotny udział.
Jednym z najważniejszych problemów Drugiej Rzeczypospolitej była jej struktura narodowościowa. Mniejszości narodowe stanowiły ponad 35 procent ogółu mieszkańców. Najliczniejsi byli Ukraińcy (16 procent), potem kolejno Żydzi (9,8 procent), Białorusini (6,1 procent), Niemcy (2,4 procent). Pozostałe mniejszości (Rosjanie, Litwini, Czesi i inni) stanowiły razem 1 procent społeczeństwa.
Z prawie pięciu milionów Ukraińców trzy miliony stanowili mieszkańcy dawnego zaboru austriackiego, przede wszystkim Galicji Wschodniej. Ich stosunek do Polaków był w większości negatywny. Cieniem kładły się nie tylko krwawe walki w pierwszych powojennych miesiącach, ale także nierealizowanie ustawy z września 1922 r., przewidującej powołanie dwunarodowych sejmików wojewódzkich, w których gestii miały znaleźć się m.in. sprawy szkolnictwa, w tym również utworzenie uniwersytetu ukraińskiego.
Warszawa czyniła te obietnice, aby uzyskać od mocarstw zachodnich uznanie przynależności Galicji Wschodniej do Polski. Gdy wiosną 1923 r. uznanie to uzyskała, wprawdzie z zastrzeżeniem powrotu do sprawy po 15 latach, obietnic nie dotrzymała i przystąpiła do polityki polonizacji. Wywołało to fatalne wrażenie na społeczności ukraińskiej.
Około dwóch milionów Ukraińców zamieszkiwało Wołyń i Polesie, czyli tereny wchodzące do niedawna w skład imperium Romanowów. Bardzo wiele różniło ich od pobratymców z Galicji. Podczas gdy wśród Ukraińców galicyjskich dominował Kościół greckokatolicki, to na terenach zaboru rosyjskiego przytłaczająca większość Ukraińców wyznawała prawosławie, zmuszona do tego w XIX w. przez carską administrację. Na wyższym poziomie znajdowała się też świadomość narodowa Ukraińców galicyjskich.
„Społeczność ukraińska w Drugiej Rzeczypospolitej – stwierdza Andrzej Chojnowski w zarysie najnowszych dziejów Ukrainy – była zbyt słaba, by wymusić na państwie daleko idące ustępstwa, na tyle jednak silna, aby nie można było zapomnieć o jej istnieniu. Demonstrowała swoje aspiracje, wysuwała różne postulaty, objawiała niezadowolenie, co prowadziło niekiedy do zaburzeń i niepokojów. Jej obecność stawała się źródłem nieustannych kłopotów, toteż nawet środowiska dalekie od nacjonalizmu zaczęły popierać politykę «silnej ręki» lub nawet rozważać korzyści, jakie mogłaby przynieść polonizacja wschodnich terenów. Ostatecznie więc po stronie polskiej zwyciężyła tendencja do traktowania Ukraińców jako groźnego wroga”. Problematyka ukraińska pojawi się w kilku zamieszczonych tu szkicach, co nie jest kwestią przypadku.
Powołanie jesienią 1924 r. kosztem 220 milionów złotych Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) utrudniło przenikanie do Polski z ZSRR agitatorów i band przemytniczych, lecz napięcie na wschodniej granicy istniało nadal. Ostateczną przyczyną powołania KOP stały się dwa głośne wydarzenia. W początkach sierpnia 1924 r. liczący około 100 osób oddział dowodzony przez sowieckiego oficera opanował w nocy powiatowe miasteczko Stołpce i dokonał w nim rabunków. A w końcu września bandyci zatrzymali pociąg jadący z Brześcia do Łunińca. W jednym z wagonów jechali biskup Zygmunt Łoziński, wojewoda Stanisław Downarowicz, senator Bolesław Wysłouch i komendant okręgowy policji. Dostojnikom kazano rozebrać się do naga i położyć na podłodze twarzą do ziemi, po czym obrabowano ich, podobnie jak i innych podróżnych. Wybuchł skandal.
KOP uszczelnił granicę, a działalność wywiadowcza dostarczała cennych informacji o zamiarach przeciwników, w tym przede wszystkim o polityce Moskwy na radzieckiej Ukrainie. Ośrodki kierownicze narodowego ruchu ukraińskiego działały bowiem na emigracji – w Czechosłowacji, Francji i Niemczech.
Konflikt polsko-ukraiński, który przerodził się w zbrojną walkę o odzyskanie Lwowa, opanowanego przez Ukraińców nocą z 31 października na 1 listopada 1918 r., oraz innych miast Galicji Wschodniej, położył się głębokim cieniem na wzajemnych stosunkach. Nadzieją na ich unormowanie stała się wyprawa kijowska podjęta w 1920 r., której celem było utworzenie przyjaznego Polsce państwa ukraińskiego. W sensie politycznym zakończyła się ona porażką. Okazało się, że idee prometejskie cieszą się zbyt nikłym poparciem tak w Kijowie, jak i w Warszawie. Prometeizm nigdy nie stał się mitem założycielskim Drugiej Rzeczypospolitej. Odegrał jednak znaczącą rolę, choć, powiedzmy to od razu, mocno zmitologizowaną, co staraliśmy się ukazać w dość obszernym trzecim szkicu.
Mit jedności państwa i Kościoła zrodził się z niechęci obu stron do ujawniania wzajemnych konfliktów. Przewijały się one wszakże, z różnym nasileniem, przez całe dwudziestolecie. Powojenna zaś walka komunistycznego państwa z Kościołem katolickim nie sprzyjała obiektywnemu opisowi tej problematyki.
Piąty szkic odnosi się do dość powszechnego przekonania, że poza kilkoma głośnymi zabójstwami politycznymi – Gabriela Narutowicza, Tadeusza Hołówki, Bronisława Pierackiego – w Drugiej Rzeczypospolitej po tę formę walki nie sięgano. Otóż nie jest to prawda. Morderstwa polityczne zdarzały się całkiem często. Były wśród nich akty terrorystów ukraińskich, były zarówno czyny spontaniczne, jak i działania przygotowane. Należy pamiętać, że polskie środowiska niepodległościowe w okresie zaborów akceptowały zamachy jako sposób walki. W akcji pod Bezdanami we wrześniu 1908 r., której celem było opanowanie wagonu pocztowego i zdobycie przewożonych w nim pieniędzy, wzięli udział m.in. Józef Piłsudski, Walery Sławek, Aleksander Prystor, czyli osoby zajmujące po 1926 r. najważniejsze stanowiska państwowe.
Kolejny szkic dotyczy podziałów ideowych i politycznych w Drugiej Rzeczypospolitej. W tych kwestiach działalność mitotwórcza rozwija się szczególnie bujnie. Biorą w niej udział nie tylko politycy i publicyści, ale niestety również historycy. Sam byłem świadkiem dyskusji telewizyjnej, w której profesor historii stwierdzał, że antysemityzm Romana Dmowskiego dostrzec można tylko w jego starczych wypowiedziach, których nie należy traktować serio. A przecież świetnie wie, że antysemityzm był trwałym i ważnym elementem ideowych koncepcji Pana Romana również wtedy, gdy przywódcy endecji daleko było do starości.
I wreszcie ostatni mit – o jedności Polaków wobec narastającego zagrożenia wojną. Jak każdy mit, tak i ten zawiera elementy prawdy. Rzeczywiście, część polityków była gotowa zawiesić spory i podjąć wspólne działania. Ale postawa taka nie była powszechna, niestety, w obozie władzy, czego najlepszym dowodem jest opisana w tym szkicu rozmowa profesorów z prezydentem Ignacym Mościckim.
Co pewien czas słyszymy, jak formułowane są apele o aktywizację polityki historycznej. Oczywiście, ich autorzy różnią się w ocenach przeszłości i określeniu, co taka polityka ma zawierać. Najczęściej jednak ma dostarczać argumentacji do bieżącej polityki. Bez zbytniej troski o to, jak było naprawdę.
ze Wstępu

SIEDEM MITÓW DRUGIEJ RZECZYPOSPOLITEJ (twarda)

książka

Wydawnictwo: Czytelnik

Oprawa: twarda

Ilość stron: 256

Wysyłamy w: 24h - 48h + czas dostawy

Nasza cena: 20,31

Cena detaliczna: 36,26

U nas taniej o 44%

dodaj do przechowalni dodaj do listy życzeń Dodaj do koszyka
Powrót Darmowa wysyłka dla zamówień od 99zł. SPRAWDŹ!
  • Opis

  • Szczegółowe informacje

  • Recenzje (0)

SIEDEM MITÓW DRUGIEJ RZECZYPOSPOLITEJ - opis produktu:

`Władysław Kopaliński w znakomitym Słowniku mitów i tradycji kultury podaje różne znaczenia terminu `mit`. Wśród nich jest opowieść `pozornie relacjonująca wypadki historyczne`. Właśnie to [...] staram się pokazać w tej książce. Historyk powinien badać mity, bo można się z ich analizy wiele dowiedzieć o społeczeństwie. Nie może ich jednak tworzyć, bo dopuszcza się nagannej manipulacji` - pisze we wprowadzeniu do Siedmiu mitów Drugiej Rzeczypospolitej prof. Andrzej Garlicki.

Złożona sytuacja Polski międzywojennej - struktura narodowościowa z mniejszościami narodowymi, konflikty polsko-ukraińskie, podziały ideowe i polityczne zrodziła wiele mitów i nieprawd historycznych. W książce Siedem mitów II Rzeczypospolitej prof. Garlicki z wieloma z nich stara się rozprawić. Poddaje m.in. analizie kwestię solidarnej współpracy polskich polityków po odzyskaniu niepodległości w 1918 r., powszechny pogląd o nieuciekaniu się w czasach Drugiej Rzeczypospolitej do zabójstw w walce politycznej czy przekonanie o jedności Polaków w obliczu narastającego zagrożenia wojną w 1939 r. Autor uważa bowiem, że dla historyka ważniejsza jest troska o to, jak było naprawdę, niż wpisywanie się w bieżącą politykę historyczną.

SIEDEM MITÓW DRUGIEJ RZECZYPOSPOLITEJ - szczegółowe informacje:

Dział: Książki

Kategoria: historia, powszechna XX wiek

Wydawnictwo: Czytelnik
Oprawa:twarda
Okładka:twarda
Wymiary:210x148
Ilość stron:256
ISBN:978-83-07-03302-0
Wprowadzono: 04.07.2013
i zgarniaj nagrody napisz recenzję

SIEDEM MITÓW DRUGIEJ RZECZYPOSPOLITEJ - recenzje klientów


Podobał Ci się ten tytuł? Zainspirował Cię? A może nie zgadzasz sie z autorem, opowiedz nam o tym, opisz swoje doznania związane z lekturą.
10.00

Zobacz również

Literackie podróże do Polski i Niemiec ...

K. Ćwiklak

książka (miękka)

34,42 zł taniej -25%

Sąsiedztwo zobowiązuje... 50 tomów ...

H. Orłowski

książka (twarda)

36,66 zł taniej -25%

Dziennik 1939 Megila życia

C. Kapłan

książka (miękka)

36,66 zł taniej -25%

Falaise`44 Czarna Kawaleria Generała ...

P. ZBIOROWA

książka (miękka)

11,14 zł taniej -25%

Ciekawe pomysły Gandalfa

książka

25.03 zł

taniej -32%

Siedem cudów

Nadchodzi czas cudów. Tylko czy każdy może na nie liczyć? Ta książka to wyjątkowa opowieść o tym, co w życiu naprawdę ważne. Będzie chwilami lekko, a chwilami wzruszająco dokładnie tak, jak potrafi pisać tylko Agata Przybyłek! Zostało siedem dni do świąt, lecz Monice daleko do świątecznego nastroju. Ciągle wpada na byłego chłopaka, dlatego marzy, by...

film

26.17 zł

taniej -0%

Siedem

Kultowy film w nowej odsłonie. Dwaj policjanci (Morgan Freeman i Brad Pitt) podążają śladami genialnego i nieprzewidywalnego mordercy, którego każda ofiara stanowi ucieleśnienie jednego z `Siedmiu grzechów głównych`. David Fincher prowadzi akcję z pełnym zrozumieniem tego, co przeraża nas najbardziej. Teraz w nowej kolekcji klasyki Warner Bros. -...

film

26.69 zł

taniej -31%

Siedem dni

Rosamund Pike (`Zaginiona dziewczyna`) i Daniel Brühl (`Wyścig`, `Bękarty wojny`) w opowieści o jednej z najsłynniejszych operacji antyterrorystycznych w historii. Trzymający w napięciu thriller w reżyserii Jose Padilhy, twórcy `Elitarnych` i serialu `Narcos`. Czerwiec 1976. Grupa terrorystów uprowadza samolot Air France lecący z Paryża do Tel Avivu....

film

71.96 zł

taniej -0%

Siedem

Kultowy film - po raz pierwszy na Blu-ray. Dwaj policjanci (MORGAN FREEMAN i BRAD PITT) podążają śladami genialnego i nieprzewidywalnego mordercy, którego każda ofiara stanowi ucieleśnienie jednego z `Siedmiu grzechów głównych`. David Fincher (Zodiak, Ciekawy przypadek Benjamina Buttona) prowadzi akcję z pełnym zrozumieniem tego, co przeraża nas...

film

27.68 zł

taniej -0%

Siedem

Kultowy film w nowej odsłonie. Dwaj policjanci (MORGAN FREEMAN i BRAD PITT) podążają śladami genialnego i nieprzewidywalnego mordercy, którego każda ofiara stanowi ucieleśnienie jednego z `Siedmiu grzechów głównych`. David Fincher (Zodiak, Ciekawy przypadek Benjamina Buttona) prowadzi akcję z pełnym zrozumieniem tego, co przeraża nas najbardziej, aż do...

muzyka

37.22 zł

taniej -0%

Siedem

Po kilku latach przerwy, do gry wrócił zespół Golden Life. Zespół porusza się w różnych stylach, od rocka, popu, rapu do country. Dwa utwory grupy: "Wszystko to co mam" i "24.11.94" (singel poświęcony ofiarom pożaru w hali Stoczni Gdańskiej 24 listopada 1994) dotarły do pierwszego miejsca Listy Przebojów Programu Trzeciego. Zespół jest...

Brak list życzeń:

Utwórz

zamówienie tradycyjne
Brak produktów w koszyku
Brak produktów w koszyku

2.99

14.99

2.99

1.98

8.99

2.35

2.84

Łączna wartość zamówienia: 0 zł0 zł
Dostawa i płatność › Płatność › przejdź do koszyka
rozwiń
Wpisz numer
Swojego zamówienia (xxxxxx/rrrr)
Sprawdź

Powiadom kiedy produkt będzie dostępny

Wpisz swój adres e-mail: