rozwiń
rozwiń
zwiń
zwiń
wpisz minimum 3 znaki
Ajurweda Medycyna indyjska
ocena: 6, głosów: 7
 
powiększenie

Fragmenty

przeczytaj fragment książki
Ajurweda Medycyna indyjska

Nie jest wschodnia ani zachodnia, starożytna ani współczesna – jest jedna i uniwersalna dla wszystkiego, co żyje. Ajurweda – wiedza o życiu – to prosta i praktyczna nauka, której zasady mają szerokie zastosowanie w codziennym życiu każdej jednostki. Poprzez wszechstronne podejście do człowieka ajurweda zapewnia życie w zgodzie z naturą, ze wszechświatem i samym sobą. Posługuje się zbiorem sprawdzonych i udoskonalanych przez stulecia rad i wskazówek dotyczących wszelkich aspektów życia. Ajurweda wkłada w ludzkie dłonie środki prowadzące do zachowania zdrowia i pełnej jasności umysłu przez całe życie. Przekazuje wiedzę o zależnościach ciała, umysłu i ducha, podkreśla wagę naturalnego trybu życia, uczy sterowania przemianą materii poprzez stosowną dietę i autoregulację czynności organizmu oraz udziela porad służących pobudzaniu naturalnych zdolności samouzdrawiających. Terapia ajurwedą obejmuje ćwiczenia duchowe i fizyczne, oczyszczenie całego organizmu, korektę sposobów myślenia, regulację stanów emocjonalnych, odpoczynek, uregulowanie stosunku z otoczeniem, użycie ziół, dobór kolorów, kamieni i metali oraz dietę.
Niniejsza praca jest syntezą teoretycznych założeń ajurwedy, wyłożonych w jasny i łatwy do przyswojenia sposób, przedstawia proces powstania stanu chorobowego i metody leczenia chorób według ajurwedy oraz daje praktyczne wskazówki, jak zdiagnozować własną kondycję, polepszyć swój stan zdrowia i nabyć prawidłowe, zdrowe nawyki.

I.
Podstawy ajurwedy
Ajurweda od powstania po dzień dzisiejszy

Życie (ayu) jest kombinacją (samyoga) ciała,
zmysłów, umysłu i reinkarnującej się duszy.
Ajurweda jest najświętszą nauką życia,
przynoszącą korzyści zarówno w tym,
jak i przyszłym wcieleniu.
Czaraka Sanhita, Księga pierwsza, I. 42 – 34

Termin ajurweda składa się z dwóch sanskryckich słów: ayus – życie i veda – wiedza. Ajurweda rozwinęła się w ciągu tysięcy lat jako całościowy, zaskakująco rozbudowany system medyczny. Filozofia ajurwedy zawiera elementy zaczerpnięte z sześciu klasycznych hinduskich systemów filozoficznych, a także elementy ateistyczne i tantryczne, które nadały jej elastyczność i sprawiły, że w przeszłości możliwe było jej włączanie w kulturę mieszkańców Tybetu, Chin, Grecji i krajów arabskich. Dzięki temu ajurweda mogła rozpowszechniać się na całym ówczesnym świecie jako „matka medycyny”.
Zgodnie z tradycją, nauka ajurwedy opiera się na wiecznej mądrości riszich1, którzy otrzymali ją w trakcie religijnych i medytacyjnych praktyk. Oświeceni riszi dostrzegali, jak kosmiczna energia przejawia się we wszystkich istotach żyjących, uczyli, że człowiek jest mikrokosmosem zawierającym w sobie cały wszechświat. Jego indywidualna egzystencja jest nierozdzielnie związana z całą manifestacją kosmiczną – stąd ajurwedyjskie poglądy na zdrowie i chorobę uwzględniają wewnętrzny związek zachodzący między indywidualnością a kosmiczną świadomością, energią i materią. Mądrość ta, należąca do śruti – tego, co usłyszane, została dalej przekazywana jako smriti – tradycja, a następnie spisana. Ajurweda może dumnie spoglądać wstecz na swój bogaty skarbiec klasycznej literatury; część spośród liczących ponad 3500 lat tekstów jest używana po dziś dzień. Najistotniejsze spośród nich to Wielka Trylogia składająca się z Czaraka sanhita, Suśruta sanhita i Asztanga sangraha.
Pierwszy tekst – Czaraka sanhita – jest dziełem czysto medycznym. Autor, Czaraka, żyjący najprawdopodobniej ok. I-II w. n.e. dokonał podziału medycyny oraz zebrał informacje o lekach i ziołach pochodzenia naturalnego (farmakognozja). Tekst został podzielony na osiem ksiąg; każda omawia zagadnienia z różnych dziedzin medycyny. Księga pierwsza to wprowadzenie w medycynę i problemy zdrowia, higiena i biologia oraz omówienie skutecznego postępowania leczniczego. W drugiej księdze opisana została patologia kilku ważnych chorób wraz ze sposobami ich leczenia. Księga trzecia omawia zagadnienia z zakresu chemii, fizjologii, anatomii, chorób infekcyjnych; zajmuje się też trzema metodami diagnozy – obserwacją, inferencją i wywiadem. W księdze czwartej można znaleźć informacje na temat anatomii człowieka, prokreacji i ciąży oraz rozwoju płodu w łonie matki. Księga piąta poświęcona jest w większości objawom zbliżającej się śmierci pacjenta. Szósta księga jest najistotniejsza dla praktykującego lekarza – opisuje dostępne leki i terapie; kolejna księga jest jej uzupełnieniem, znajdują się tu różne formuły i opis farmaceutyków. Z ósmej księgi można dowiedzieć się jak przeprowadzić procedurę oczyszczającą – pańczakarmę.
Suśruta sanhita, autorstwa Suśruty, mędrca żyjącego, jak głosi tradycja, przed 3000 lat, skupia się przede wszystkim na chirurgii. Suśruta wyróżnił osiem grup zabiegów chirurgicznych: nacięcie tkanki, wycięcie tkanki, nacinanie skóry, punkcje, sondowanie, operacyjne usunięcie, opróżnienie oraz szycie; wskazał około stu narzędzi chirurgicznych tępych i dwadzieścia ostrych, wykazujących zaskakujące podobieństwo do tych, które używane są w dzisiejszych czasach na salach operacyjnych oraz przeanalizował kilka kompleksowych operacji chirurgicznych, amputacji i przeszczepów skóry.
Asztanga sangraha jest najmłodszym dziełem klasycznej literatury ajurwedyjskiej; jego autorstwo przypisuje się Wagbhacie. Wagbhata, którego lata życia historycy sytuują między 200 r.p.n.e. a 500 r.n.e., zebrał w jeden utwór kilka wcześniejszych dzieł medycznych. Prawdopodobnie był buddystą, o czym świadczyć mogą pewne uwagi zawarte w dziele i to buddyzm mógł przyczynić się do tego, że Asztanga sangraha dotarła przez Tybet i Chiny aż do Japonii. Dzieło składa się z sześciu ksiąg i zajmuje się ośmioma aspektami ajurwedy, którymi są: medycyna ogólna, pediatria, psychiatria, laryngologia i okulistyka, chirurgia, toksykologia, geriatria i odmładzanie oraz seksuologia. Wagbhata skrócił swoje dzieło i napisał jeszcze Asztanga Hridaja, które dzięki swej przejrzystości jest szczególnie cenione.
Prócz dzieł klasycznych, badacze ajurwedy zajmują się jeszcze tak zwaną Małą Trylogią – to trzy najbardziej wartościowe dzieła z nowszych tekstów ajurwedyjskich. Chronologicznie pierwsza powstała Madhawa nidana, napisana ok. 700 r.n.e. przez Madhawę. To popularna po dziś dzień książka opisująca patologię i przyczyny chorób, ale bez wskazówek dotyczących leczenia. Przetłumaczona na wiele języków, stanowiła jedną z podstawowych ksiąg medycznych średniowiecznego świata arabskiego. Kolejną księgą jest powstały ok. 1226 r. podręcznik dla lekarza-praktyka – Sarangadhara sanhita. Sarangadhara, autor owej pozycji, jest pierwszym induskim lekarzem, który zastosował do celów diagnostycznych badanie pulsu, opisał mechanizm wymiany tlenowej, stworzył klarowną terminologię farmakologiczną, opisał technikę bezpośredniego podawania leków do krwioobiegu poprzez domięśniowy zastrzyk oraz przekazał pierwszy i jedyny do dziś istniejący sposób na pozbycie się drakunkulozy (choroba pasożytnicza wywołana przez nitkowca, zwanego też robakiem gwinejskim, ponad metrowej długości glistą żyjącą w ludzkich narządach). Ostatnia z pozycji to Bhawa prakasa, napisane w 1558 r. przez Bhawa Miśrę kompendium wiedzy medycznej, obejmujące przyczyny, objawy i leczenie chorób. Skompilowana lista chorób i metod ich leczenia obejmuje
znane i opisane przypadki od czasów najdawniejszych po współczesne autorowi, łącznie z chorobami, które dotarły na subkontynent indyjski wraz z Europejczykami.

III
Choroba
Ajurweda jest nauką, która wskazuje właściwe
i nieodpowiednie, szczęśliwe i bolesne warunki życia,
co jest pomyślne, a co nie wróży długowieczności;
mierzy wreszcie życie samo w sobie.
Charaka Sanhita I. 41

Ajurweda wyróżnia kilka rodzajów stanów patologicznych. W pismach Charaki wyróżnione zostały patologie o pochodzeniu zewnętrznym, związanym z czynnikami środowiska naturalnego, wywołane przez czynniki zewnętrzne (np. urazy, ukąszenia, rany, oparzenia itd.) i wewnątrzpochodne, wywołane zaburzeniem równowagi czynników stanowiących i odżywiających materię ciała. Jeśli chodzi o te drugie, dzieli się je również na dwa rodzaje: fizyczne i umysłowe. Riszi upowszechniali wiedzę o naturalnej harmonii świata. Wykroczenie przeciw tej wiedzy, życie wbrew kosmicznej równowadze skutkujące utratą wiary w życie i odpowiedzialności za nie, „zaniechanie inteligencji” (pradżnaparadha), stanowiło główną podstawę chorób. Owy brak inteligencji był zwykle przyczyną psychicznych
chorób – wynikały one z niedostatecznej edukacji moralnej i etycznej, krzywdzenia innych, nadmiernej stymulacji i rozrywek, braku wiary. Pogłębiały je dodatkowo czynniki fizyczne, takie jak zła dieta, brak ruchu czy nadmierny sen.
Racjonalna ajurweda koncentruje się raczej na fizycznych niż na duchowych czy religijnych przyczynach chorób, aczkolwiek takowych nie wyklucza. Elementy religii i magii w tekstach ajurwedyjskich występują, choć w niewielkich ilościach; niemniej traktaty medyczne wykluczają interwencję sił nadprzyrodzonych w powstawaniu chorób. Wiara w nie była jednak zbyt powszechna i mocno ugruntowana, by nie przeniknąć do racjonalnej medycyny; stąd w sporadycznych przypadkach uznawano wpływ demonów lub innych sił nadnaturalnych na zaburzenie stanu równowagi i chorobę. Były to jednak czynniki uznawane za zewnętrzne i niebędące jedyną przyczyną stanu patologicznego.
W leczeniu patologii lekarze ajurwedyjscy przede wszystkim dążyli do utrzymania równowagi różnych fizycznych komponentów ciała i bioenergii – czynili to głównie poprzez „materialne” terapie, zawierające elementy ziołolecznictwa, diety, oczyszczenia przez biegunki, lewatywy i wymioty; dopiero w drugiej kolejności, w niektórych przypadkach, korzystali z duchowych form, takich jak leczenie za pomocą mantr i amuletów, modlitw czy ofiar.
Warto także zwrócić uwagę na dwa pojęcia, a mianowicie pojęcie „leczenia” i „uzdrawiania”. Rozróżnienie w tym przypadku jest niezwykle istotne, każde z pojęć bowiem koreluje albo z nauką, albo z duchowością. Leczyć czy wyleczyć to przywrócić prawidłowe funkcjonowanie jakiejś części narządu bądź ciała; w tym obszarze szczególnymi osiągnięciami może poszczycić się zachodnia medycyna alopatyczna. Dla każdej prawie choroby można znaleźć odpowiednie lekarstwo, wykonać stosowny zabieg chirurgiczny, w ostateczności usunąć jakiś uszkodzony fragment ciała – dolegliwości rzeczywiście ustąpią definitywnie lub na jakiś czas. Takie traktowanie jest nieocenione w przypadku ratowania życia lub uśmierzania bólu, ale wadą jego jest usuwanie doraźnych skutków, a nie samej przyczyny dolegliwości. Nieusunięte podłoże patologii powoduje nieustanną walkę człowieka z jej objawami, co osłabia system immunologiczny organizmu. Kolejną istotną kwestią jest bierność leczonego pacjenta. Pacjent nie do końca, a czasem zupełnie nie rozumie, co się z nim dzieje podczas zabiegu; to lekarz jest tym, który ma wiedzieć, jak postępować, by wyleczyć chorego. Jedyna czynność, którą wykonuje pacjent w trakcie leczenia sprowadza się nierzadko do mechanicznego zażywania leku.
Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku uzdrawiania – wymaga ono czynnego udziału pacjenta w usuwaniu czynnika patologicznego. Uzdrawianie, bardziej niż od okoliczności zewnętrznych, zależy od pracy nad i ze swoim wnętrzem, którą pacjent powinien podjąć. Uzdrawianie to przywrócenie harmonii, „zlepienie” na powrót dotychczas zdezintegrowanych elementów w jedną całość. Aby ponownie stać się całością, człowiek powinien zwrócić uwagę na wszystko, co składa się na jego jestestwo i zaakceptować to, nawet jeśli jest niepokojące lub bolesne. Wszystko, co jest ignorowane, czemu się zaprzecza, na nowo musi stać się częścią człowieka – dopóki organizm odrzuca choć cząstkę siebie, nie będzie zdrowy. Na tym polega proces uzdrowienia.
Na podstawie interpretacji klasycznych źródeł medycyny ajurwedyjskiej oraz dzieł zachodnich filozofów medycyny, Gregory Fields w jednym z rozdziałów swojej książki Religious Therapeutics: Body and Health in Yoga, Ayurveda, and Tantra dokonuje przeglądu czynników determinujących zdrowie człowieka. Czynniki te klasyfikuje według następujących kategorii:
1. Czynniki natury biologicznej i ekologicznej, do których zalicza: życie (a raczej śmierć jest fundamentalnym determinantem zdrowia), rozwój (biologiczny wzrost) i długowieczność, równowagę i harmonię zarówno wewnątrz organizmu, jak i ze światem wokół, adaptację do środowiska życia oraz witalność, wytrzymałość (utrzymywanie odżas i prany na wysokim poziomie) i relaksację.
2. Czynniki medyczne i psychologiczne, takie jak: „normalność” (chodzi tu o prawidłowe, czyli właściwe dla danej konstytucji psychosomatycznej zachowanie; wśród kilku wyznaczników normalności Charaka wskazuje na normalny głos, kolor skóry, apetyt, właściwe trawienie, wydalanie, libido itd.), wolność od bólu i wszelkich dolegliwości, integralność (spójność ze wszechświatem, cyklami przyrody i klimatem), uważność zmysłowa (niezakłócone rejestrowanie informacji otrzymywanych za pomocą zmysłów), czystość umysłu i świadomość (w szczególności chodzi o świadomość własnej natury, własnego typu psychosomatycznego po to, by wiedzieć, w jaki sposób reagować na zaburzenia bioenergii).
3. Czynniki socjokulturowe i estetyczne, takie jak: właściwe relacje interpersonalne z otoczeniem, a także innymi istotami żyjącymi, kreatywność, pozostawienie po sobie potomstwa oraz przyjemność i rozrywka.
4. Czynniki natury metafizycznej i religijnej, do których Fields kwalifikuje: samoidentyfikację (znajomość swej prawdziwej natury i jej manifestacja) oraz wolność od cierpienia (fizycznego, psychicznego, a także tego, które związane jest z pożądaniem i lgnięciem).
Oczywiście determinanty te są wzajemnie zależne; zaburzenie lub nieobecność powyższych czynników prowadzi do rozwoju procesu chorobowego.

Proces powstawania choroby według ajurwedy

W wodzie są wszelkie lekarstwa, a agni jest tym,
który daje zdrowie wszystkiemu.
Niech woda przygotuje lekarstwo, które będzie chronić
moje ciało, bym mógł długo oglądać Słońce.
Rigweda I. 24. 20-21

Czynniki powodujące stany patologiczne mogą być bardzo różne; według ajurwedy istnieje jednak pewien schemat przebiegu procesu chorobowego.
Ajurweda mówi o sześciu progresywnych stanach choroby. Stan patologiczny nie pojawia się nagle, a jest wynikiem długoletniego stanu nierównowagi. Pierwszym stadium jest akumulacja – proces nadbudowywania w niektóre rejony ciała produktów wynikających z braku balansu między doszami. Kolejnym etapem jest wzmożenie – przepełniona bioenergia i jej produkty zaczynają „wypływać” z miejsca kulminacji, rozchodząc, rozszerzając się po całym ciele, co stanowi kolejny etap. Podczas tego stanu pojawia się wiele niejasnych symptomów, niepozwalających jeszcze sklasyfikować choroby. Czwarte stadium znane jest jako relokacja – w tym stanie niezrównoważona dosza wraz z produktami lokuje się w jednym specyficznym miejscu i zaczyna wyzwalać coraz poważniejsze symptomy patologii. Następuje jej manifestacja, stan piąty, kiedy to wzmożona dosza może zostać zidentyfikowana jako określona choroba. Ostatnie stadium znane jest jako zakłócenie, ponieważ choroba, manifestując się, zakłóca czyjeś zdrowie. W tym stanie lekarze mogą dokonać dokładnej diagnozy i zidentyfikować patologię.
Akumulacja, sańcaja, to długotrwały proces powodowany między innymi przez złą dietę, niedostosowanie do sezonowości (pożywienie, aktywność fizyczna, ubiór), nieodpowiedni styl życia, zaburzenia psychiczne i inne czynniki wzmagające poszczególne dosze. Każda z bioenergii akumuluje się w konkretnych narządach: wata w jelicie grubym i okrężnicy, powodując przy tym zaburzenia trawienia, suchość, zimno i bezsenność; pitta w jelicie cienkim, przyczyniając się do niestrawności, stanów zapalnych, gorączki, żołądkowych sensacji, złości i pragnienia zimna; kapha natomiast gromadzi się w żołądku, skutkując zmęczeniem, ociężałością, bladością i niestrawnością. Akumulacja prowadzi do osłabienia agni i produkcji ama. Ama to to, co jest „niewystarczająco przetworzone”; to uboczne produkty przemiany materii. Gdy trawienie zawodzi, jest zbyt słabe, w przewodzie pokarmowym, wątrobie i komórkach ciała gromadzą się niewchłonięte substancje, które w dodatku nie mogą zostać wydalone. Tak jak mały płomień, nasz ogień trawienny nie jest w stanie spalić do końca paliwa, nadpala je i pozostawia nie do końca wykorzystane.
Stale nasilające się dosza wzmagają swą manifestację (prakopa) w miejscach akumulacji, a ama (dosłownie „niedojrzały”, „nieugotowany”, „niestrawiony”), nie do końca strawione resztki, poprzez układ krwionośny krążą w całym organizmie i odkładają się w komórkach, osłabiając tkanki oraz blokując ważniejsze kanały nadi i srota. Ama osłabia system immunologiczny organizmu, powodując autoimmunoagresję i wyniszczanie organizmu od wewnątrz. Symptomami nagromadzenia ama są: obłożony nalotem język, nieprzyjemny zapach z ust i całego ciała, zaparcia, nadpobudliwość. Toksyny wytwarzają się również pod wpływem czynników emocjonalnych; stłumione uczucia powodują bowiem nierównowagę waty, ta z kolei atakuje agni. Dla przykładu, stłumiony gniew całkowicie zmienia florę bakteryjną woreczka żółciowego i jelita cienkiego, i wzmagając pittę, powoduje stany zapalne błon śluzowych żołądka i jelita. Podobnie lęk i niepokój zmieniają florę jelita grubego. Właśnie ze względu na patologiczne następstwa ajurweda przestrzega przed tłumieniem uczuć i takich reakcji organizmu, jak kichanie, kaszel czy gazy. Tam, gdzie akumuluje się zachwiana dosza i tam, gdzie są transportowane ama, pojawia się stan patologiczny.
Zachwiana bioenergia wypełnia określone miejsce i zaczyna przemieszczać się (prasara) do komórek i tkanek reszty ciała. Kanałem przepływu są przede wszystkim srota, dosze wędrują wraz z krwią i plazmą. Od tej pory bioenergie pozostają niezlokalizowane, mogą rozprzestrzeniać się po całym ciele i penetrować komórki; przemieszczają się w różnych kierunkach, powodując rozmaite dysfunkcje i zaburzenia. Od kierunku, w którym podążają dosze, zależy natura i lokalizacja komplikacji; kierunek ten nie jest jasno określony. Dosze wchodzą w kontakt ze zbędnymi produktami przemiany materii oraz komórkami ciała i powodują pogorszenie patologii z drugiego stadium.
W stadium relokacji (sthana samsraja) bioenergie zmieniają miejsce akumulacji z tego, w którym pierwotnie były zgromadzone na to, które jest najsłabsze lub najbardziej podatne na wszelkie uszkodzenia. Najogólniej można powiedzieć, że wata przemieszcza się najczęściej do kości, powodując artretyzm i ból stawów; pitta wędruje do krwi, kapha natomiast migruje do układu limfatycznego, który zanieczyszcza wyprodukowanym w nadmiernych ilościach śluzem. Miejsce ponownej akumulacji bioenergii jest jednak kwestią indywidualną, zależną od ukształtowania organizmu.
Choroba manifestuje (wjakti) się w kolejnym stadium; polega to na ujawnianiu się specyficznych, możliwych do rozpoznania symptomów, co umożliwia identyfikację konkretnej jednostki chorobowej. Medycyna zachodnia, w większości przypadków, dopiero wtedy rozpoczyna konkretne i precyzyjne leczenie. Wcześniejsze objawy są na tyle rozmyte i wieloznaczne, że lekarze nie są w stanie określić przyczyny choroby i pozostawiają pacjenta samemu sobie, wręczając mu plik recept z nadzieją, że któryś z leków zadziała. Tymczasem praktycy ajurwedyjscy dążą do tego, by chronić swych pacjentów przed tym etapem rozwoju choroby – zgodnie z zasadą: lepiej zapobiegać niż leczyć, lekarze koncentrują się na prewencji i rozpoznawaniu symptomów choroby już w jej początkowych stadiach.
Gdy objawy poprzedniego etapu zostaną zaniedbane i nie rozpocznie się leczenie, symptomy nasilają się, ukazując charakterystyczne dla doszy cechy, które trudno wyleczyć.
Kolejnym ze schematów powstawania choroby, którym posługuje się ajurweda, jest model oparty na trzech ścieżkach, pokrewnych doszom. Stąd wszystkie choroby mogą być podzielone na schorzenia waty, pitty i kaphy. Ścieżki te nazwane są: wewnętrzną (związaną z kaphą), zewnętrzną (związaną z pittą) i centralną (połączoną z wodą). Choroba zaczyna się podążaniem pierwszą ścieżką, zmierzając do kolejnej, a skończywszy na ostatniej, która jest najgłębszym stadium zaburzenia.
Ścieżka wewnętrzna obejmuje przede wszystkim „puste” organy, związane w pierwszej kolejności z trawieniem – te składające się na przewód pokarmowy, w których poprzez wodę i pokarm kumulują się humory. Stąd też rozprzestrzeniają się dalej na tkanki ciała. Ta ścieżka jest najbardziej „płytka”, poprzez wchłaniany pokarm narażona na wpływ czynników z zewnątrz; jej symptomy można łatwo usunąć. Jeśli natomiast nierównowaga trwa nadal, choroba podąża ścieżką zewnętrzną, na którą składa się skóra oraz system krążenia – przez te elementy ciała rozprzestrzeniają się bioenergie. Ostatnim stadium jest ścieżka centralna, składająca się z wewnętrznych tkanek, jak kości, mięśnie itd., które umiejscowione są między wewnętrzną a zewnętrzną ścieżką. To jest najtrudniejsze do wyleczenia stadium choroby, zwykle skorelowane z watą. Centralna ścieżka choroby oddziałuje na wewnętrzne tkanki i narządy odpowiadające za najważniejsze funkcje.
Najbardziej skomplikowane i trudne do wyleczenia choroby to te, które obejmują wszystkie trzy ścieżki związane z trzema humorami i które osiągnęły szóste stadium patologii – taką chorobą jest między innymi nowotwór czy stwardnienie rozsiane.

Diagnoza

Termin diagnoza odnosi się na Zachodzie do zidentyfikowania choroby na podstawie jej objawów. W ajurwedzie rozumienie tego pojęcia jest zdecydowanie się inne – zakłada bowiem stałe rejestrowanie wzajemnego oddziaływania między równowagą (zdrowiem) a jej brakiem (zaburzeniem) w organizmie. Objawy choroby, jak już powiedziano, zawsze związane są z zakłóceniem równowagi bioenergii – jeżeli raz zrozumie się naturę owej nierównowagi, prowadzi jej obserwację, można przywrócić harmonię właściwym leczeniem. Na Zachodzie diagnozę, po odpowiedniej konsultacji, stawia lekarz; ajurweda uczy, że każdy pacjent jest żywą książką, którą trzeba czytać codziennie sobie samemu – codzienna obserwacja własnego ciała, pulsu, języka, twarzy, oczu, paznokci i warg dostarcza drobnych, aczkolwiek ważnych wskazówek dotyczących własnego ciała. Ajurweda podaje dokładne metody rozpoznawania procesów chorobowych, zanim jeszcze wystąpią jakiekolwiek wyraźne symptomy; dzięki temu możliwe jest przewidzenie przyszłej reakcji organizmu. Tak więc poprzez regularną kontrolę parametrów ciała można wcześnie wykryć patologiczne objawy i podjąć wobec nich środki prewencyjne.
Ciało posiada wewnętrzny głos, który by być zrozumiany, musi być poprawnie zinterpretowany. Praktyk ajurwedyjski jest właśnie tym, który interpretuje znaki dawane przez ciało i tłumaczy je na zrozumiały dla człowieka język. Znaki te, pojawiające się na wiele sposobów w różnych partiach ciała, obejmują między innymi ból, zapalenia, gorączkę. Te konkretne części ciała korespondują z organami i bioenergiami itd., więc umiejscowienie problemu jest przydatne w diagnozie.
Ajurweda szkicuje trzy procedury diagnozy, do których sprowadzają się wszystkie formy badania pacjentów. Generalnie są one przeprowadzane podczas każdej wizyty u ajurwedyjskiego praktyka.
Pierwszą z nich jest obserwacja (darśana) zewnętrznej przestrzeni ciała ze szczególnym uwzględnieniem oczu, uszu, języka, twarzy oraz paznokci. Ponieważ niektóre części ciała są odzwierciedleniem stanu wewnętrznego organizmu, o czym wspomniano już wcześniej, praktyk jest w stanie, dzięki takiej obserwacji, upewnić się, gdzie znajduje się stan patologiczny. Ponadto często praktyk analizuje mocz czy kał pacjenta.
Kolejna procedura to dotykanie (sparśana) – sondowanie, dotykanie, chwytanie czy stukanie różnych części ciała. Sparśana obejmuje także bardzo istotne badanie pulsu, uszną terapię marma, a czasem dotykanie punktów marma na obszarze całego ciała. Badanie pulsu na nadgarstku pacjenta jest jedną z najważniejszych czynności diagnostycznych. W tym miejscu sygnalizuje on właściwości wszystkich trzech dosz – nierównowaga którejś z nich ujawni się w postaci pewnych jakości pulsu, znanych lekarzowi. Puls jest również nazywany nadi, ponieważ to właśnie przez nadi puls promieniowy otrzymuje informacje o stanie wewnętrznym organizmu. Im mniej bioenergia jest zbalansowana, tym bardziej wydatny będzie puls we właściwej jej lokalizacji (każda dosza ma sobie przynależne miejsce badania na tętnicy promieniowej). Tradycyjnie, mężczyznom mierzy się puls na prawej ręce, ponieważ prawa strona związana jest z męskością i pittą; kobietom natomiast puls mierzony jest na lewej ręce, ponieważ lewa strona związana jest z kaphą, żeńską siłą.
Podczas tego badania zarówno pacjent, jak i lekarz powinni siedzieć spokojni, wolni od stresów, z wypróżnionymi jelitami i pęcherzem. Ręka pacjenta powinna leżeć zgięta w odpowiedniej odległości od praktyka; ten chwyta ją luźno, przykładając trzy palce swej prawej ręki do tętnicy promieniowej (środkowy, serdeczny i wskazujący). Opuszkę palca wskazującego ustawia u podstawy kciuka – wskazuje on watę, środkowy palec, ułożony obok pierwszego, wskazuje pittę, a palec serdeczny, obok środkowego – kaphę. Trzykrotne badanie trwa 30 sekund każdorazowo; najlepszą porą na jego wykonywanie jest wczesny ranek – na artykulację tętna wpływają bowiem: pora dnia i roku, spożyty posiłek, wysiłek fizyczny i emocje.
Dotykanie punktów marma ma na celu wykrycie zatoru – zator łączy się z obszarem, w którym znajduje się źródło problemu, dlatego też miejsce to jest wyjątkowo bolesne. Dla przykładu, znając kanały nadi biegnące od kończyn do poszczególnych narządów, przy obecności bólu na prawym ramieniu między szyją a barkiem, można zdiagnozować dysfunkcje wątroby. Jeśli podobny ból występuje na lewym ramieniu, wskazuje na nieprawidłową pracę płuc. Cały organizm, poprzez system kanałów, demonstruje dysfunkcje narządów w postaci różnych typów bólu i symptomów w okolicach ciała, z którymi organy są powiązane, a które niekoniecznie leżą blisko nich. Proces sparśana obejmuje również badanie piersi (zazwyczaj przez samodotyk) w celu wykrycia potencjalnych guzów. Pacjentowi sprawdza się również rytm serca i oddechu, ciepłotę ciała, zwraca się uwagę na cechy skóry, stawów i mięśni. Każdy nowy pacjent, pojawiający się u praktyka ajurwedyjskiego, powinien przejść ten kompletny proces.
Ostatnią częścią diagnozy jest przesłuchanie (praśna) – praktyk prowadzi swoisty wywiad z pacjentem, wypytując go nie tylko o symptomy choroby, ale o jego relacje z bliskimi, historię rodziny, zachowanie podczas różnych sytuacji czy nawet pojawiające się sny. Pyta również o przyzwyczajenia życiowe, które określają przebieg choroby i mogą wpłynąć znacząco na reakcje pacjenta na rozpoczęte leczenie (przykładem takiego przyzwyczajenia jest sen w ciągu dnia; jeśli spowodowany jest przez wzrost kapha, jest wyjątkowo niezdrowy dla ludzi o konstytucji kapha i z jej zaburzeniami; jeśli jednak owa drzemka jest nawykiem praktykowanym przez wiele lat o stałej porze, w efekcie owej drzemki mogą nie występować żadne negatywne skutki). Przyzwyczajenie ciała i umysłu do pewnych sytuacji i czynności jest tak wielkie, że nie powinno się go zmieniać, o ile nie jest to przyzwyczajenie szkodliwe i dotkliwie wpływające na zaburzenie własnego prakriti. W czasie przesłuchania lekarz bada fizyczną odporność człowieka po to, by ocenić jego zdolność radzenia sobie ze stanem patologicznym, przewidzieć reakcję na specyficzną terapię i oszacować szanse na wyleczenie. Podczas tego badania uwzględnia się wiek pacjenta, stan jego siedmiu tkanek, dhatu oraz psychikę.
Kolejną z ważniejszych technik diagnostycznych są oględziny języka. Odbity jest na nim stan zdrowia organizmu, w szczególności kondycja układu pokarmowego, niezbalansowane dosze i rozmiar akumulacji toksyn oraz niestrawionych resztek (ama). Na języku można znaleźć także informacje o nierównowadze emocjonalnej czy niedoborze składników odżywczych. Praktyk zwraca uwagę na kolor języka, jego kształt, wielkość, suchość i pokrycie nalotem.
Podczas badania moczu lekarz ajurwedyjski pyta o częstotliwość jego oddawania, jego ilość, kolor, zapach i temperaturę. Teksty określają sześć na dobę jako prawidłową liczbę wypróżnień pęcherza – każde odstępstwo od tego standardu wskazuje na zaburzenie. Gdy zaburzone są wszystkie energie, ilość produkowanego moczu będzie bardzo skąpa, a odstępy między jego oddawaniem wydłużone. W przypadku zaburzeń w układzie moczowym i gorączki ilość wydalanego moczu będzie zdecydowanie większa i może stanowić podstawę błędnej diagnozy. Podobne pytania padają przy badaniu kału. Produktem prawidłowo trawionego w całości pokarmu jest zwarty, lekki, żółtawy i w odpowiedniej ilości stolec, wydalany jeden – dwa razy dziennie. Odstępstwa od tej reguły stanowią podstawę do rozpoznania stanu patologicznego.
Poprzez symptomy i syndromy praktyk pomaga w rozpoznaniu i identyfikacji stanu patologicznego, mającego swe podłoże w nierównowadze bioenergii. Dzięki temu rozpoznaniu, choć bez technicznej czy naukowej nazwy choroby, praktyk może zalecić terapię leczniczą dla zidentyfikowanej, indywidualnej kondycji. To jednak nie wszystko, bowiem praktyk wskazuje tylko drogę – reszta wysiłku leży po stronie pacjenta. Jak każda naturalna forma uzdrawiania, również uzdrawianie za pomocą ajurwedy jest bardzo czasochłonne i wymaga dużego poświęcenia oraz cierpliwości od osoby chorej. Mogą minąć miesiące naturalnej terapii, zawierającej elementy diety, ziołolecznictwa czy masaży, zanim pacjent zobaczy zadowalające efekty; w dodatku nie wystarczy tylko zażywać polecone przez praktyka zioła – ajurwedyjskie uzdrawianie wymaga zmiany stylu życia, tak by dopasować je do wymagań własnego prakriti. Nie należy zapominać, że zarówno na wyleczenie, jak i na rozwój choroby człowiek wpływa własną postawą, emocjami, myślami i życiem w harmonii lub nie z naturą. Zdarza się, że człowiek skupia się wyłącznie na swojej fizycznej naturze, co skutkuje obsesją na punkcie cielesności i świata materialnego. Powoduje to wzmocnienie czynnika patogennego, ponieważ brak umiaru w każdej dziedzinie prowadzi do zachwiania równowagi. Medycyna ta uczy, że człowiek powinien utrzymywać ciało w dobrej kondycji, ale nie może dopuścić do dominacji cielesności nad innymi aspektami jego własnej natury. Należy wykonywać wszystkie zadania z wielką wiarą i cierpliwością, ale z siłą odpowiednią dla prakriti. Nie zaleca się łączenia wielu zupełnie różnych metod leczenia naraz, szczególnie takich, z których jedna jest bliska naturze, a druga zupełnie wbrew harmonii z nią; takie terapie wykluczają się wzajemnie, prowadząc do pogorszenia stanu zdrowia.

Samodiagnoza

Jak już zostało powiedziane, ajurweda uczy, że codzienna obserwacja własnego ciała, pulsu, języka, twarzy, oczu, paznokci i warg dostarcza drobnych, ale niezwykle istotnych wskazówek dotyczących kondycji własnego organizmu. Należy uświadomić sobie, że poprzez regularną kontrolę parametrów ciała można wcześnie wykryć patologiczne objawy i podjąć wobec nich środki prewencyjne, zapobiegając rozwojowi choroby.

przeczytaj fragment książki

Ajurweda Medycyna indyjska (miękka)

książka

Wydawnictwo: Studio Astropsychologii

Oprawa: miękka

Ilość stron: 350

Wysyłamy w: 24h - 48h + czas dostawy

Nasza cena: 24,29

Cena detaliczna: 39,81

U nas taniej o 39%

dodaj do przechowalni dodaj do listy życzeń Dodaj do koszyka
Powrót GRATIS! Do każdego zamówienia zakładka mola książkowego!
  • Opis

  • Szczegółowe informacje

  • Recenzje (2)

  • Inne wydania

Ajurweda Medycyna indyjska - opis produktu:

Tysiącletnia tradycja gwarancją Twojego zdrowia!
Ajurweda to coś znacznie więcej niż medycyna. To cały powiązany z nią styl życia. To połączenie leczenia z duchowością i filozofią. To zbiór zasad, dzięki którym indyjscy mędrcy dożywają w zdrowiu wieku, który jest niewyobrażalny dla zabieganych Europejczyków. Wszystko za sprawą jej holistycznego podejścia do zdrowia człowieka. Dzięki książce Moniki Ptak poznasz podstawy zdrowego stylu życia i zrozumiesz powiązania pomiędzy swoją dietą, a nękającymi Cię dolegliwościami. Pomoże Ci ona skomponować jadłospis optymalny dla swojego organizmu, dzięki czemu zapobiegniesz schorzeniom, na które jesteś szczególnie narażony. Dowiesz się również, jak wygląda indyjskie spojrzenie na proces powstawania choroby i posiądziesz umiejętność dokonywania kompleksowej diagnozy własnego stanu zdrowia. Medycyna ajurwedyjska obejmuje ćwiczenia duchowe i fizyczne, oczyszczenie całego organizmu, zmianę sposobów myślenia, regulację stanów emocjonalnych, relaks, uzyskiwanie harmonii z otoczeniem. Pomoże Ci w tym użycie ziół, właściwy dobór kolorów, kamieni i metali oraz odpowiednia dieta. Gdy złączysz wszystkie te elementy w jeden, uzyskasz receptę na szczęśliwe i długie życie. Ajurweda - Twój klucz do zdrowia.

SPIS TREŚCI
I. Podstawy ajurwedy
Ajurweda od powstania po dzień dzisiejszy
Podstawy filozoficzne ajurwedy
Człowiek jako mikrokosmos
Budowa ludzkiego ciała. Typ konstytucyjny
II. Pojęcia w ajurwedzie
Prana i nadi
Wewnętrzny ogień - agni
Pożywienie i smaki
III. Choroba
Proces powstawania choroby według ajurwedy
Diagnoza
Samodiagnoza
Leczenie: pańczakarma
IV. Lecz się sam!
Dieta dla regulacji poszczególnych dosz
Zdrowe nawyki żywieniowe
Naturalne lekarstwa w kuchni
Leki ajurwedyjskie
V. Aktywność życiowa według ajurwedy
Reguły zachowania na dzień i noc
Reguły zachowania w ciągu roku
Typ konstytucyjny a praca
Dosze a sport
Ajurweda i joga
Oddech (pranajama) i medytacja
Partnerstwo
Seks w ajurwedzie
Kobieta - okres ciąży i karmienia
Dziecko w ajurwedzie
VI. Powrót do równowagi
Symptomy nierównowagi żywiołów
Ajurwedyjskie domowe sposoby na drobne dolegliwości
Aromaterapia
Kolory w ajurwedzie - chromoterapia
Naturalne potrzeby fizjologiczne i ich regulowanie
Zakończenie
Bibliografia

Ajurweda Medycyna indyjska - wybrana recenzja:

Ajurweda - medycyna indyjska 27/11/2012
recenzja dotyczy produktu: Książki

Z całej zawartości książki spodobała mi się część poświęcona poszczególnym fragmentom języka oraz ust. To niesamowite ile zależy od tych dwóch części ciała i jaką mają one zależność w stosunku do czynników naszych organów wewnętrznych.

Pozycję "Ajurweda - medycyna... (czytaj dalej)

Ajurweda Medycyna indyjska - szczegółowe informacje:

Dział: Książki

Kategoria: ezoteryka, Joga, uzdrawianie, diety

Wydawnictwo: Studio Astropsychologii
Oprawa:miękka
Okładka:miękka
Wymiary:145x205
Ilość stron:350
ISBN:978-83-7377-544-2
Wprowadzono: 22.08.2012
i zgarniaj nagrody napisz recenzję

Ajurweda Medycyna indyjska - recenzje klientów

27/11/2012
recenzja dotyczy produktu: Książka

Z całej zawartości książki spodobała mi się część poświęcona poszczególnym fragmentom języka oraz ust. To niesamowite ile zależy od tych dwóch części ciała i jaką mają one zależność w stosunku do czynników naszych organów wewnętrznych.

Pozycję "Ajurweda - medycyna indyjska" - Moniki Ptak mogę polecić tylko osobom, które ona zainteresuje, i które pragną zgłębiać tajniki leczenia własnego ciała. Jeżeli będziecie mieli okazję zerknąć do tego nieobszernego, ale jakże pełnego wiedzy tomu, zróbcie to. Jestem ciekawa tego, co was zaintryguje w nim najbardziej.

24/09/2012
recenzja dotyczy produktu: Książka

Ajurweda to coś wspaniałego. Zawarte w niej zasady są proste, klarowne i możliwe do zastosowania dla każdego. Nieważne, czy jesteś Europejczykiem, Hindusem czy Eskimosem. Z łatwością możesz wprowadzić ajurwedyjskie reguły w swoim życiu i obserwować ich znakomite efekty. Ja skorzystałem z tego dobrodziejstwa dzięki książce Pani Moniki Ptak i muszę przyznać, że wiele się zmieniło przez ten czas na lepsze. Jestem nie tylko zdrowszy i pełen życia, ale również czuję, że żyję w harmonii z otoczeniem i unikam konfliktów, w które się bez przerwy wplątywałem w pracy. Gorąco polecam! Michał

Książkowe bestsellery z tych samych kategorii

Ogień i krew. Część 1 Historia ...

G. Martin

książka (twarda)

39,45 zł taniej -33%

SEXEDPL. Rozmowy Anji Rubik o ...

A. Rubik

książka (miękka)

14,98 zł taniej -25%

Nie ma

M. Szczygieł

książka (twarda)

33,45 zł taniej -27%

Queen Królewska historia

M. Blake

książka (miękka)

29,91 zł taniej -25%

Zobacz również

Moja i twoja astrologia Jak zrozumieć i ...

G. Goldschneide...

książka (twarda)

41,83 zł taniej -30%

Alchemia światła i ciemności

A. Saint-Germai...

książka (miękka)

38,84 zł taniej -34%

Astrologia i zdrowie

H. Bakuła

książka (miękka)

29,85 zł taniej -25%

Niewyjaśnione tajemnice Tajemnice, ...

J. Levy

książka (miękka)

35,85 zł taniej -28%

Ciekawe pomysły Gandalfa

książka

30.01 zł

taniej -36%

Ajurweda i umysł

Ajurweda i umysł to unikalna publikacja, która zgłębia psychologiczne aspekty ajurwedy. Opisuje sposoby leczenia umysłu na wszystkich poziomach, od podświadomości po nadświadomość, uwzględniając także rolę diety, wrażeń zmysłowych, mantr, medytacji, jogi i wielu innych metod, dzięki którym możemy cieszyć się zdrowiem. W niniejszej książce dr Frawley...

książka

38.25 zł

taniej -35%

Ajurweda medycyną natury

Książka zawiera pełen opis wszystkich aspektów ajurwedy, począwszy od diety i ziół, a skończywszy na jodze i medytacji. Odpowiada na pytanie, czym jest zdrowie i choroba w ujęciu ajurwedyjskim. Objaśnia sposoby diagnozowania i leczenia oraz omawia poszczególne receptury i zabiegi kliniczne, które zapewniają zdrowie i witalność. Wyjaśnia kluczowe zasady...

książka

31.28 zł

taniej -36%

Ajurweda i aromaterapia

Ajurweda i aromaterapia autorstwa Light Miller Bryan Miller. Książka jest owocem dwudziestopięcioletniego doświadczenia autorów w stosowaniu aromaterapii i ajurwedy w celach leczniczych. Przedstawia w jasny i praktyczny sposób obie te dziedziny. Uczy, jak rozpoznać swój typ metaboliczny i jak stosować właściwe olejki eteryczne, by go zrównoważyć....

książka

29.83 zł

taniej -35%

Ajurweda dla kobiet

Dzięki tej publikacji nauczysz się, jakie zmiany możesz wprowadzić w trybie życia i sposobie odżywiania, aby poprawić kondycję całego organizmu. Znajdziesz tu sposoby łagodzenia różnych dolegliwości, od osteoporozy po bóle miesiączkowe, oraz historie konkretnych przypadków. Książka zawiera także obszerny rozdział, w którym szczegółowo opisane są receptury...

książka

23.17 zł

taniej -14%

Ajurweda

"Ajurweda" to kompendium wiedzy na temat najstarszego, wywodzącego się ze starożytnych Indii systemu wiedzy medycznej i filozofii zajmującej się zdrowiem fizycznym, psychicznym i duchowym. Ajurweda oparta jest na sprawdzonych przez tysiąclecia recepturach i metodach skutecznej terapii i dotyczy każdego aspektu ludzkiego życia, koncentrując...

ebook

13.55 zł

taniej -15%

Ajurweda - pdf

E-book - `Ajurweda`. Seria ezoteryka. Tajemnice natury człowieka. Drogi Czytelniku, książka `Ajurweda` to kompendium wiedzy na temat najstarszego, wywodzącego się ze starożytnych Indii systemu wiedzy medycznej i filozofii zajmującej się zdrowiem fizycznym, psychicznym i duchowym. Ajurweda oparta jest na sprawdzonych przez tysiąclecia recepturach i...

Brak list życzeń:

Utwórz

zamówienie tradycyjne
Brak produktów w koszyku
Brak produktów w koszyku

4.99

14.99

14.99

2.60

2.84

4.96

2.99

2.99

8.99

1.99

Łączna wartość zamówienia: 0 zł0 zł
Dostawa i płatność › Płatność › przejdź do koszyka
rozwiń
Wpisz numer
Swojego zamówienia (xxxxxx/rrrr)
Sprawdź

Powiadom kiedy produkt będzie dostępny

Wpisz swój adres e-mail: