Nasze Recenzje Książek » Księgarnia Gandalf

AUGUST III SAS

Jacek Staszewski

Biografię Augusta III napisaną przez prof. Jacka Staszewskiego czyta się z wielkim zainteresowaniem. Autor miał odwagę zająć się tym królem polskim, który powszechnie ma opinię jednego z najgorszych władców, jacy kiedykolwiek zasiadali na tronie polskim. Mało tego – wraz z ojcem czyni się go odpowiedzialnym za utrzymywanie się Rzeczypospolitej w wewnętrznym rozkładzie, innymi słowy za stworzenie sytuacji, w której rozbiór Polski był już tylko formalnością. Nie tylko wreszcie – poza szkicami o charakterze popularnonaukowym czy artykułami w Słowniku Biograficznym czy encyklopediach – brakowało gruntowniejszej pracy poświęconej Augustowi III, ale stan wiedzy o jego panowaniu zarówno w Rzeczypospolitej jak i w Saksonii jest bardzo niepełny. Całe okresy i istotne problemy nie stały się dotąd przedmiotem badań. To też zadanie, jakie sobie postawił Jacek Staszewski było wyjątkowo trudne. Otwierało wszakże przed nim szansę bardziej nowoczesnego spojrzenia na osobę Augusta III, wydobycia tych wątków, które dotychczas były lekceważone albo pomijane, lepszego wyważenia, niż czynili to poprzednio historycy, miedzy pozytywnymi a negatywnymi stronami jego osobowości.
Jacek Staszewski należy do historyków niepokornych, którzy przede wszystkim krytycznie ustosunkowują się do ocen przyjętych bez gruntowniejszych badań, a utrwalonych w historiografii, i wyżej cenią wyniki gruntownej kwerendy źródłowej niż sądy najznakomitszych poprzedników. Nic więc dziwnego, że znakomicie umiał skorzystać z szansy, jaka się przed nim otwarła, i napisał książkę, która podważy sporo mitów pokutujących w polskiej świadomości historycznej. A w każdym razie powinna podważyć te mity.
Autor jest znawcą czasów saskich, przyczem jest oto znajomość oparta nie tylko na gruntownym opanowaniu całej literatury dotyczącej tego okresu (przyznajmy, że jak dotąd niezbyt obfitej, choćby w porównaniu z XVII w. i dobą Oświecenia), ale także na dogłębnym przebadaniu archiwów i zbiorów rękopisów zarówno w Polsce jak i za granicą, szczególnie w Dreźnie. Zaczynał od początków panowania Augusta II, ale w ostatnich latach skoncentrował się właśnie na panowaniu Augusta III, zwłaszcza jego okresie końcowym. Omawiana praca jest wynikiem tych badań, które zresztą znalazły odbicie i w innych rozprawach. Wystarczy zajrzeć do przypisów, a zwłaszcza do zestawienia najważniejszych wykorzystywanych archiwaliów drezdeńskich, by nie mieć pod tym względem żadnych wątpliwości. Autor nie tylko więc przedstawił postać Augusta III w oparciu o dotychczasową literaturę, ale uzupełnił ja własnymi, bardzo istotnymi kwerendami archiwalnymi. Dokonał więc o wiele więcej, niż większość autorów piszących dla takich serii. (…)
W sumie należy stwierdzić, że książka Jacka Staszewskiego, dodajmy dobrze napisana, posłuży lepszemu zrozumieniu trudnych czasów saskich i w pełni zasługuje na przeczytanie.

autor recenzji: prof. Józef Gierowski

LIDIA Z KAMERUNU

Wojciech Albiński

“Lidia z Kamerunu” jest już czwartym zbiorem afrykańskich opowiadań Wojciecha Albińskiego. Pisarz konsekwentnie odkrywa kolejne fragmenty tworzonego przez siebie obrazu współczesnej Afryki. Jednak ci czytelnicy, którzy w tego rodzaju prozie szukają przede wszystkim egzotyki, mogą po lekturze “Lidii z Kamerunu” czuć się zawiedzeni. Albiński w dużej mierze skupia uwagę na uniwersalnych problemach, z którymi borykają się ludzie mieszkający nie tylko na południowych krańcach Afryki, ale także na innych kontynentach. Pisze o inżynierze w średnim wieku, który po zwolnieniu z pracy musi zapanować nad lękiem o swoją przyszłość i na nowo ułożyć sobie życie (opowiadanie “Nowa, nieoczekiwana kariera”) czy o młodym architekcie, który poddając się naciskom ambitnej, lubiącej wygodne i wystawne życie narzeczonej, aby zdobyć pieniądze, wikła się w układy z podejrzanymi, niebezpiecznymi ludźmi (“Antylopa szuka myśliwego”). Co - oczywiście - nie znaczy, że pisarz całkowicie rezygnuje z prób przybliżenia czytelnikowi specyfiki i problemów Czarnego Lądu. Przedstawiając losy prezydenta małego afrykańskiego kraiku, przybliża mechanizmy władzy (opowiadanie tytułowe). Pisze również o krwawych waśniach plemiennych i ich smutnych konsekwencjach (“Kto z państwa popełnił ludobójstwo?”). A w opowiadaniu “Czekając na Rosjan” - chyba najlepszym w całym zbiorze - stara się - by tak rzec - dotknąć duszy rdzennych mieszkańców Afryki, opisując wstrząsającą historię samozagłady plemion Xhoza. Przy czym, co warte jest podkreślenia, Albiński nie ocenia, nie poucza, nie moralizuje, przedstawia jedynie rozmaite ludzkie przypadki, starając się ukazać afrykańską rzeczywistość w całym jej pokomplikowaniu. A wszystko to w prozie pozbawionej wprawdzie językowych fajerwerków, ale za to niezwykle klarownej i zdyscyplinowanej. Rzecz ujmując krótko - kawał dobrego pisarstwa.

autor recenzji: źródło: Instytut Książki

Przystupa

Grażyna Plebanek

Od ponad dwu stuleci doświadczenie życia na obczyźnie nierozerwalnie zrosło się z polskim losem. Można by je nawet umieścić w pierwszej dziesiątce polskich ulubionych tematów literackich. Często odnosi się wrażenie, że powiedziano już o niej wszystko. Tym większym zaskoczeniem jest więc najnowsza książka Grażyny Plebanek. A to dlatego, że pisarka oparła się na schemacie powieści łotrzykowskiej. Mocno go jednak zreformowała.
Perypetie bohaterki, dwudziestolatki ze wsi, na pozór wyglądają dość typowo. Niewykształcona, wychowana w zdegenerowanej rodzinie dziewczyna nie ma praktycznie żadnych szans na społeczny awans. Potrafi jedynie zajmować się domem albo dziećmi – i nie zamierza robić nic więcej. Na ogół zadowala się darmowym utrzymaniem oraz symbolicznym wynagrodzeniem. Kolejne miejsca pracy, do których trafia najpierw w Polsce, a potem w Szwecji, nie oznaczają stopniowej poprawy jej bytu. Lecz jak to wzorcowa „łotrzyca”: Przystupa bierze to, co przyniesie jej los i pragnie jedynie przetrwać. Zgodnie ze schematem nie ingeruje w to, co się dzieje, ale też – już wbrew konwencji – z opresji nie wychodzi dzięki życiowej mądrości. Na swoich państwa działa niczym katalizator sprawiając, że ujawniają swoje kompleksy, dopuszczają się różnych podłości, a w jednym przypadku nawet zbrodni.
Poszczególne konfrontacje Przystupy z kolejnymi rodzinami są okazją do przyjrzenia się emigranckiej społeczności w całym jej zróżnicowaniu. Zatem nie dramatyczne przygody głównej bohaterki, lecz perypetie tych, z którymi się styka są sposobem na zademonstrowanie, po co się wyjeżdża, jak się żyje nie u siebie i jak wpływa to na zmianę charakteru. A także tego, czym polska społeczność różni się od szwedzkiej. Czy ta konfrontacja uczy czegoś samą bezimienną bohaterkę? Niekoniecznie, jej podróż zakończona powrotem do Polski nie doprowadza do spektakularnej przemiany wewnętrznej, choć jednej rzeczy bohaterka się uczy – miłości. Nie takiej jednak, która pozwalałaby zakończyć tę historię romantycznym happy endem. Który zabrzmiałby jak dysonans, albowiem cała ta historia została opowiedziana surowo i bez cienia sentymentalizmu. Ostentacyjnie wręcz niekobieco, choć kobiety wysuwają się tu na plan pierwszy.

autor recenzji: źródło: Instytut Książki

TO WRÓCI

Julia Hartwig

Julia Hartwig to – obok Wisławy Szymborskiej – druga „wielka dama” polskiej poezji, w ostatnich latach niezwykle aktywna twórczo i wydająca co roku nowe książki z poezją, esejami, dziennikami jej licznych podróży i przekładami. To wróci jest jej ostatnim tomem wierszy, ułożonym starannie i zaopatrzonym w wyraziste przesłanie. O czym więc myśli poetka w wieku, w którym robi się często podsumowanie własnego życia? Najpierw – poszukuje sekretu piękna, ale bardziej może intryguje ją sekret wielkości, poetyckiego, malarskiego czy muzycznego geniuszu. O ten sekret pyta wielu twórców: Keatsa, Iwaszkiewicza, Goethego, Miłosza, Dantego, Norwida, Van Gogha, Celnika Rousseau, Diabellego, Rimbauda, Krystiana Zimmermana, Lutosławskiego, Schuberta, Ravela, a ich odpowiedzi są z reguły proste – i nieskończenie trudne w realizacji, jak ten postulat wiary w realność naszych tworów, która kazała Celnikowi Rousseau bać się namalowanego przez siebie tygrysa.
Wiersze Julii Hartwig są często krótkie, wręcz aforystyczne, napisane z wielką prostotą, ale – jak to często bywa z poezją późnego wieku – dotykające tematów zasadniczych dla całości egzystencji jednostki. Więc gra w tej poezji chwila, zapatrzenie, nagłe krótkie spięcie skojarzenia, z każdego zetknięcia z materią życia może nagle wysnuć się refleksja o nieskończoności. Można powiedzieć, że proste zdarzenia i doznania obciąża coraz większe pragnienie, aby coś istotnego znaczyły – przyłożone do niepowrotnie utraconej przeszłości i wciąż nie rozpoznanej, a coraz to dla jednostki szczuplejszej przyszłości. Postrzeganie teraźniejszości w tych dwu kontekstach, w których poszukuje się sensu i które w końcu usuwają w cień i niebyt to, co nam przynosi – zastąpiona marzeniem – obecna chwila, jest może najbardziej charakterystyczne dla późnej, pełnej filozoficznej zadumy poezji Julii Hartwig.

autor recenzji: źródło: Instytut Książki

39,9

Monika Rakusa

Tytułowe 39.9 oznacza wiek bohaterki a zarazem narratorki książki Moniki Rakusy. Przez dziewięć miesięcy, które dzielą ją od osiągnięcia wieku średniego chce ona dokonać życiowego bilansu, po to, by wreszcie „dorosnąć” i pogodzić się ze sobą. Zabiera się do tego radykalnie, nie tylko przy pomocy pamiętnika, w jakim opisuje całe swoje życie począwszy od dzieciństwa, ale także przy pomocy specjalistów. To, co przeszła i z czego wciąż nie może się otrząsnąć, wymaga jej zdaniem psychoterapii. Bohaterka decyduje się na ustawienia hellingerowskie, wiedząc, że na jej egzystencji zaciążyła nie tylko toksyczna relacja z matką, ale także żydowscy przodkowie.
O ile terapie nie przynoszą spektakularnych efektów, o tyle autowiwisekcja, którą przeprowadza 39-latka, najwyraźniej przynosi oczyszczenie, o jakie chodzi. Bohaterka układa w logiczny ciąg swoje życiowe wybory, dociera do źródeł swoich kompleksów i sprawdza krok po kroku, co ukształtowało jej światopogląd. A wszystko to osadza na tle powojennych dziejów Polski, które w jej przypadku rozpoczynają się od schyłku lat 60. Jest to więc opowieść, w której duża historia, w aspekcie społeczno-obyczajowym, zderza się z małą historią; małą najdosłowniej, bo kluczowe dla tej biografii wydarzenia rozegrały się w dzieciństwie bohaterki.
Oprócz sugestywnie przedstawionych realiów na uwagę zasługują tu dwa niezwykłe portrety kobiece: bohaterki i jej matki. Oba nakreślone są z imponującą szczerością, możliwą dzięki dystansowi czasowemu, jaki dzieli narratorkę od traumatycznych wypadków. Dopiero teraz potrafi ona ocenić i siłę, i słabość matki, jej walkę z ograniczeniami narzuconymi przez ułomność, a jednocześnie heroiczne zabiegi o to, by znaleźć partnera. Owe, uwieńczone w końcu sukcesem, poszukiwania w opowieści córki przybierają kształt tragifarsy, w której roi się od naciągaczy i wujków-dewiantów.
Dziennik Rakusy nawiązuje do schematu znanego z „Dziennika Bridget Jones”, lecz tylko formalnie. Protagonistka książki Rakusy również walczy z nieposłusznym ciałem albo narzuca sobie postanowienia poprawy. Niemniej czyni to w sposób, który w służącej rozrywce konwencji nie ma racji bytu. Jak się jednak okazuje, skostniały schemat może być naprawdę inspirujący.

autor recenzji: źródło: Instytut Książki

Tylko miłość

Philippe Segur

Hipolit Sicher ,czterodziestoparoletni psychiatra, doskonale ustawiony zawodowo i finansowo, dochodzi pewnego nagle do wniosku, że zmarnował życie, bo przed laty uciekł sprzed ołtarza i już nigdy więcej się nie zakochał. Po dwóch dekadach, jakie minęły od dramatycznych wydarzeń, wciąż nie potrafi sobie wytłumaczyć, dlaczego właściwie zerwał z ukochaną.

Ja tymczasem nie potrafię sobie wytłumaczyć, jak po raz kolejny można brać się za dowodzenie najbanalniejszej z prawd, że najważniejsza w życiu jest miłość. I jak można oszukiwać czytelnika, iż psychiatra nie zna metod autoanalizy i nie potrafi odpowiedzieć sobie na pytanie, w czym tkwił problem. Cóż, można jak najbardziej. Nie tylko kazać uwierzyć, że bohater potrzebuje cudu, aby się nad sobą zastanowić, ale jeszcze z premedytacją wprowadzać odbiorcę w maliny, ujawniając niemal z miejsca, że za tajemnicą nie kryje się żadna specjalna tajemnica. Choć w pewnym momencie autor tworzy iluzję jak z thrillera science fiction – i na nią nie można się zdać. Banał, nuda i zmyłki, za które rekompensatą nie będzie to, że po swojej niby-wyprawie w przeszłość Hipolit przestaje być wreszcie skrajnym egoistą.

A jednak: takich Hipolitów, którzy panicznie boją się być szczęśliwi, są miliony. Nie usprawiedliwia ich ani fizyczna niedoskonałość, ani żadna szczególna trauma, ani wyższy cel, dla jakiego się poświęcają. Nie chce im się kochać – i już. Powieść Philippa Segura ma więc podtekst głęboko ironiczny. Autor podarowuje swojemu bohaterowi i wspaniałą kobietę, i dobrą gwiazdę, i magiczne właściwości,i co najmniej kilka scenariuszy, w których mógłby zagrać ciekawszą postać – ale Hipolit z niczego nie potrafi skorzystać. Samo wyobrażanie sobie, jakie ma możliwości, mu w zupełności wystarcza, lecz trudno uwierzyć, by którąkolwiek z nich chciał wcielić w życie, bo jeśli by mu się udało, to straciłby powody do użalania się nad sobą

"Tylko miłość" nie jest więc apologią miłości, lecz próbą odpowiedzi na pytanie, dlaczego tak wielu ludzi nie chce jej doświadczyć. Co wiąże się z inną kwestią – czy dziś miłość pozostaje wciąż wartością najwyższą, czy może zaliczyć ją należy do czynności niemodną lub do zbioru ekscentrycznych wybryków? Gdyby ograniczyć się do teorii głoszonych przez specjalistów od ludzkiej natury, to trudno wyciągnąć budujące wnioski w tej sprawie. Na szczęście jednak zdecydowana większość homo sapiens woli praktykę.

autor recenzji: źródło: www.czytelnia.onet.pl

Greywalker

Kat Richardson

Harper Blaine jest prywatnym detektywem. I tzw. twardą sztuką. Jednak to nie zawsze jest wystarczającą obroną. Pewnego dnia Harper zostaje pobita i umiera. Na całe dwie minuty.

Okazuje się, że ten czas wystarczył, aby otworzyć dla Harper świat Szarości – strefę wspólną między światem żywym a inną rzeczywistością. Miejsce, w którym poruszają się duchy, wampiry i upiory. Teraz Harper jest dla nich tym, czym latarnia morska dla rozbitka. A, jak się okazuje, duchy też potrzebują detektywa. W ten sposób Harper staje przed zadaniem odszukania pewnego coraz bardziej blednącego chłopca, nekromanckich organów dla pewnego mściwego ducha i zrobienia sporego zamieszania w świecie miejscowych wampirów. Wszystko byłoby nieźle i może dałoby się na tym nawet zarobić, ale Harper nie do końca chce przyjąć do wiadomości, że przestała być człowiekiem…

"Greywalker" to świetna powieść, łącząca klasyczny kryminał z powieścią fantastyczną. Książka Kat Richardson troszkę przypomina klimaty "Underworld" z jego społecznością współczesnych wampirów, a trochę przypomina świat Innych Siergieja Łukjanienki ( pomijając depresyjny nastrój ). I czerpie też z klasyki kryminału, choć Harper daleko od Marlowe'a czy bardziej nam współczesnego Brudnego Harry'ego.

Dla mnie plusem powieści jest to, że bohaterka, to właśnie…bohaterka. I to nie jakaś szemrana blond lala, ale rzeczowa, profesjonalna pani detektyw. Po drugie, podoba mi się to, że jako profesjonalna detektyw Harper nie gania ze spluwą po całym mieście jak ukąszona w zadek, nie ryzykuje niepotrzebnie i mówiąc najogólniej - jest zimną, ostrożną profesjonalistką. Nie przeżywa też duchowych rozterek, nie zalewa robaka ( szklanka whisky w jej ręku pojawia się raz, może dwa razy), a jej stosunek do życia można streścić w jednym zdaniu "Jak się nie uda, to trudno ale zróbmy wszystko, żeby się udało".

autor recenzji: źródło: www.czytelnia.onet.pl

TRANS ŚMIERCI

Graham Masterton

„Trans śmierci” to jedno ze starszych dzieł mistrza horroru, jakim jest Graham Masterton. Książka opowiada o tragedii, jaka spotkała Randolpha Clare’a - właściciela przedsiębiorstwa Clare Cottonseed. Zawiść ludzka doprowadza do tego, że jedna z jego fabryk zostaje podpalona, a rodzina brutalnie zamordowana. Cała sytuacja opisana jest przez Mastertona bardzo szczegółowo i momentami robi się niesmacznie, ale fani Grahama przyzwyczajeni do takiego stylu, z pewnością nie będą mieli mu tego za złe.

W tym momencie życie bohatera książki traci sens, a jedynym celem od tej pory jest dla niego zemsta. Nadzieja pojawia się w momencie, kiedy spotyka on mężczyznę, który opowiada mu o możliwości skontaktowania się z duchem zmarłej żony. Chociaż brzmi to nieprawdopodobnie, Randolph jest gotów na wszystko i chce poddać się tajemniczemu rytuałowi, jakim jest trans śmierci. Jak można się domyślić, grozi mu niebezpieczeństwo związane z przeniesieniem się na stronę zmarłych. Aby w końcu dotrzeć do ukochanej, musi najpierw stawić czoło przerażającym demonom. Czy bohaterowi książki uda się z nią skontaktować? Czy w horrorze możemy liczyć na happy end?

„Trans śmierci” to książka, która już od pierwszych stron trzyma w napięciu i sprawia, że ciężko się od niej oderwać. Szczegółowe opisy sprawiają, że czytając ją widzi się przed oczyma dokładny wygląd postaci, w tym również demonów. Jeśli chcesz spać spokojnie, nie czytaj jej.

autor recenzji: źródło: www.ezylion.pl

Salvador Dali Życie i tówrczość

Frank Weyers

„Salvador Dali - Życie i twórczość” to książka doskonała dla fanów znanego surrealisty, Salvadora Dali. To pełna biografia artysty z podziałem na poszczególne okresy w jego życiu. Dowiemy się z niej, kto przyczynił się do zapoczątkowania pasji u młodego jeszcze Salvadora, który już w wieku 10 lat rozpoczął naukę rysunku, chociaż początkowo był to rysunek impresjonistyczny.

Książka opisuje młodość artysty, początki jego twórczości oraz sposób, w jaki się ona rozwijała i w jakim szła kierunku. Dalej czytamy o jego miłości do Gali, którą można zobaczyć na jego obrazach. Szczegółowe informacje na temat tego, gdzie się urodził, uczył i wśród jakich osób się obracał, dają nam dokładny portret tego artysty i pozwalają zrozumieć, co kierowało nim podczas tworzenia nowych obrazów.
„Salvador Dali - Życie i twórczość” to książka pełna najbardziej znanych obrazów takich jak m.in.: Płonąca żyrafa, Sen czy Uporczywość pamięci. Wśród nich są również dość szokujące fragmenty filmu zatytułowanego „Pies andaluzyjski”, nakręconego wraz z Luisem Bunuelem.

Książę te zdecydowanie polecam osobom interesującym się sztuką, gdyż Salvador Dali jest bez wątpienia jednym z najwybitniejszych jej przedstawicieli.

autor recenzji: źródło: www.ezylion.pl

Księga listów

Bruno Schulz

Przepiękna książka trafiła niedawno na półki księgarń, nakładem wydawnictwa Słowo/obraz terytoria ukazała się bowiem Księga listów Brunona Schulza. Jest to nie lada gratka dla wielkiego grona uwielbiających tego autora czytelników, już to dlatego, że pozwoli im w bardzo bezpośredni sposób poznać jego wciąż przecież dość tajemniczą sylwetkę, już to z prostej przyczyny, że znikomy dorobek pisarski Schulza, który przetrwał wojnę, poszerzony został o kolejną pozycję.

Listy zebrał i przygotował do druku nieżyjący już niestety Jerzy Ficowski, wybitny badacz życia i twórczości Brunona Schulza, zajmujący się zbiorami epistolarnymi drohobyckiego prozaika przez ponad sześć dziesięcioleci. Ficowski opatrzył swoje dzieło obszernym wstępem. Nie kryje wcale, że przedstawiany zbiór listów jest zaledwie szczątkową prezentacją niezwykle bogatej korespondencji Schulza, niemniej w Księdze listów znajdują się prawdopodobnie wszystkie istniejące schulzowskie epistoły. Brakuje wśród nich niestety przesyłek kluczowych dla pełnego poznania artysty (biografia Schulza opiera się bowiem w dużej mierze właśnie na jego listach), czyli tych, które wymieniał z przedwcześnie zmarłym obiecującym pisarzem Władysławem Riffem, z przyjaciółką Deborą Vogel, z narzeczoną, której pisarz jednak nigdy nie poślubił – Józefiną Szelińską oraz z Zofią Nałkowską, z którą łączyła Schulza nić porozumienia tak wielka, że jej późniejszy partner zniszczył w ataku zazdrości unikatowy egzemplarz Sklepów cynamonowych. Niedostatek po części rekompensuje Jerzy Ficowski, przybliżając charakter poszczególnych znajomości pisarza, opierając się bądź to na relacjach świadków, bądź na własnej korespondencji z Szelińską, bądź na Dziennikach Nałkowskiej.

W Księdze listów znajdziemy więc korespondencję Schulza prowadzoną m.in. z Julianem Tuwimem, Witoldem Gombrowiczem, Tadeuszem Brezą, Stanisławem Ignacym Witkiewiczem czy Jarosławem Iwaszkiewiczem, by wymienić zaledwie najznamienitszych polskich pisarzy przedwojnia.

Księga listów doczekała się pięknego kolekcjonerskiego wydania, godnego największych pisarzy polskich. Czytelnicy mogą zapoznać się nie tylko z treścią listów, ale również z ich rękopisami. Książka opatrzona została także fotografiami korespondentów Schulza. To wszystko sprawia, że publikacja jest jedną z najciekawszych propozycji wydawniczych ostatnich miesięcy.

Więcej na www.pan-slawista.pl

autor recenzji: Mirosław Śmigielski, „Pan Slawista” 5-6/2008

Mój 1968. Po drugiej stronie muru

Umberto Eco

Książka składa się z dwóch części. Taniec wśród czołgów jest świadectwem inwazji Wojsk Układu Warszawskiego na Pragę w 1968 roku. Eco opisuje ówczesną sytuację jako „wielkie napięcie, wielki spokój, a przy tym niezwykłą witalność, atmosferę święta.” Hipisi wymachiwali czechosłowackimi flagami, przepędzali Rosjan i wychwalali Dubčeka. Sam autor, a zarazem uczestnik wydarzeń, nie używa określenia „rewolta” na przedstawienie tego, co działo się wówczas na ulicach Pragi, ponieważ „byłaby to najbardziej oczywista interpretacja zdarzeń. Tymczasem to, co się tutaj dzieje, wcale nie jest oczywiste – wykracza poza wszelkie reguły.” Zaskakująca jest również wysunięta teza, że Czesi nie atakowali Rosjan jako swoich najeźdźców. „To przyjaciele, którzy mają antypatyczny rząd, ale sami są dobrzy, jeśli się przyjrzeć każdemu z osobna.”

Tajemnica Gomułki traktuje o warszawskim roku 1968. Telesio Malaspina (pod takim pseudonimem Eco pisał ten reportaż) przedstawia Polskę obiektywnie, czyli niestety w ciemnych barwach, jako kraj, do którego nie można się dostać, jeśli się nie ma nic na sprzedaż lub jeśli się zdradzi zawodowe (dziennikarskie) nim zainteresowanie. Polska jawi się tu jako miejsce, gdzie intelektualiści stronią od ujawniania swoich poglądów, jako kraj nasączony antysemityzmem; jako kraj, w którym problemy są inne niż na Zachodzie; kraj, w którym (w odróżnieniu do Czechosłowacji) nie dyskutuje się tylko milczy.

Więcej na www.pan-slawista.pl

autor recenzji: Ewa Śmigielska, „Pan Slawista” 5-6/2008

Pałac Ostrogskich

Tomasz Piątek

Pałac Ostrogskich jest tekstem autobiograficznym. Takie przynajmniej odnieść można wrażenie, czytając pierwsze rozdziały, w których autor wprowadza czytelnika do swojego świata, opowiada o swojej rodzinie, pracy, o najintymniejszych przeżyciach związanych z uzależnieniem od narkotyków. Początkowe partie tekstu skomponowane są jak przemyślenia, wspomnienia, uwagi, czasem balansują na granicy felietonu. Krótkie rozdziały, powiązane ze sobą zazwyczaj tylko osobą narratora, niepostrzeżenie zaczynają jednak przybierać formę spójnej opowieści.

Autor najwyraźniej bawi się tekstem, nie tyle jego sensem, co konstrukcją. Żongluje wątkami, dowolnie je porzucając i powracając do nich, łącząc je i rozdzielając. Można pokusić się o stwierdzenie, iż konstrukcja Pałacu Ostrogskich jest „warkoczowa” - istnieje duża liczba wątków, które, owszem, przeplatają się ze sobą, istnieją jednak całkowicie samodzielnie, a podstawy ich wszystkich szukać należy nie gdzie indziej, tylko w głowie autora. Piątek bowiem, wykorzystując początkową atmosferę zwierzenia, czyli zdobywając wiarę czytelnika, iż autor opisuje po prostu fakty ze swojego życia, zaczyna snuć fabulacyjne fantazje, wydaje się, że często zbliżone bądź inspirowane przeżyciami ze świata narkotycznego, w którym bohater Pałacu, Tomasz Piątek, funkcjonuje pod ksywką Kędzior. (…)

Pałac Ostrogskich jest tekstem wielowątkowym, „warkoczowym”, niejednorodnym gatunkowo, z wieloznaczną fabułą. Piątek porusza wiele trudnych tematów. Wprowadza do świata narkotyków, tak zupełnie innego od świata, który znamy. Stawia niełatwe pytania o sens życia. Sam autor Pałacu Ostrogskich z odrobiną ironii twierdzi, że czytelnik w tej książce znajdzie odpowiedzi na wszystkie pytania. Nie jest to prawda. Prawdą natomiast jest, że książka stawia wiele pytań, na które czytelnik musi sobie odpowiedzieć sam, co być może stanowi o jeszcze większej wartości tekstu.

Więcej na www.pan-slawista.pl

autor recenzji: Filip Obrębski, „Pan Slawista” 5-6/2008

Włos Wenery

Michaił Szyszkin

Wszystkie najciekawsze cechy pisarstwa Szyszkina możemy poznać dzięki lekturze jego najnowszej powieści Włos Wenery, która ukazała się nakładem oficyny literackiej Noir sur Blanc w przekładzie Magdaleny Hornung. Główny bohater i zarazem narrator powieści jest rosyjskim tłumaczem współpracującym ze szwajcarskimi służbami imigracyjnymi. Analogiczna sytuacja życiowa i ten sam rodzaj wykonywanej pracy zbliżają bohatera-narratora do autora powieści i pozwalają na częściowe utożsamienie tych postaci. Są one bowiem skupione wokół tych samych historii, opowiadanych przez starających się o status uchodźcy uciekinierów z Rosji i byłych republik radzieckich. Opowieści te wypełniają świadomość bohatera, przeplatają się z jego własnymi wspomnieniami, doświadczeniami emigracyjnej rzeczywistości, lekturami, snami, wizjami nawiedzającymi narratora. Drastyczne, liryczne, wzruszające, cyniczne – wszystkie te historie stają się udziałem bohatera, którego wrażliwość nie pozwala mu pozostać obojętnym ani na ludzkie losy, ani na literackie gatunki i style, jakie przybierają (chociażby potencjalnie) zasłyszane i przetworzone fabuły.

Włos Wenery jest powieścią o ludzkiej potrzebie opowiadania o własnym życiu. Niezliczeni bohaterowie walczą w niej o chociażby chwilowe prawo głosu, o szansę na przekazanie swojej historii (nawet jeśli nie jest ona w pełni autentyczna). Tłumacz jest osobą, która cierpliwie musi ich wszystkich wysłuchać, pisarz stawia sobie za zadanie ich zatrzymanie, nadanie rangi, uwiecznienie. Opisanie cierpienia daje szanse na nadanie mu sensu, dlatego bezimienni często bohaterowie zabiegają o prawo do bycia wysłuchanym, o prawo zaistnienia w świadomości wszechmocnego narratora, który doskonale zdaje sobie sprawę ze swojej władzy nad zasłyszanymi opowieściami. Przekonanie o tym, że ważna jest nie tylko każda historia, ale także każdy jej szczegół znajduje wyraz w licznych sentencjach, które można odnaleźć w powieści...
Nic nie przemija – człowiek napisze coś przypadkowo w dzieciństwie widłami na wodzie przy przyciąganiu piłki, która wpadła do stawu, a okaże się, że to już na zawsze.

Więcej na www.pan-slawista.pl

autor recenzji: Marta Kędzierska, „Pan Slawista” 5-6/2008

Straszydła na co dzień

Karel Michal

Karel Michal (właściwie Pavel Buksa) zmarł śmiercią samobójczą w 1984 roku. Dziś należy niestety do pisarzy zapomnianych, tym większa chwała wrocławskiej Oficynie Wydawniczej Atut za przypomnienie Michala polskim czytelnikom.

Straszydła na co dzień to zbiór siedmiu opowiadań. Wszystkie naznaczone są dość specyficznym poczuciem humoru autora. Nie jest jednak Michal humorystą pokroju Zdeňka Jirotki, zdecydowanie bliżej mu bowiem do Haška, czy wręcz do Kafki. Humor Karela Michala jest spod znaku absurdu. Często rzekomo komiczne sytuacje ukazują bohatera w sytuacji tragicznej, w której śmiech byłby nie na miejscu.
Doskonały przykład tego typu humoru znajdziemy już w pierwszym opowiadaniu Straszydeł na co dzień, mianowicie w Silnej osobowości. Głównym protagonistą jest żyjący w ciągłej biedzie i poniżeniu księgowy Mikulaszek. Tego typu postać pojawia się w literaturze czeskiej niezwykle często (wspomnijmy choćby Świnki morskie Ludvíka Vaculíka czy Pana Theodora Mundstocka Ladislava Fuksa) i zawsze odbierana jest jako element polemiki bądź wariacja na twórczość Kafki. (…) Mamy tu więc nie tylko bohatera wzorowanego na Józefie K., ale również kafkowski motyw przemiany, kafkowski tragizm oraz kafkowską duchotę, podaną zręcznie, z typową dla czeskiej literatury lekkością i wdziękiem.
Takie właśnie są opowiadania Michala – egzystencjalne, ale delikatnie zabarwione humorem. Fabułą uciekające w stronę fantazji, ale w swym wydźwięku niezwykle realistyczne. Intrygujące.

Więcej na www.pan-slawista.pl

autor recenzji: Filip Obrębski, „Pan Slawista” 5-6/2008

Szlakiem Piastowskim. Przewodnik turystyczny

Kaczyńscy Izabela i Tomasz

W czerwcu do księgarń trafił pięknie wydany (kredowy papier, twarda oprawa) czwarty tom serii, czyli Szlakiem Piastowskim.

Wędrówkę zaczynamy w Gnieźnie. Autorzy nie tylko oprowadzają czytelnika po mieście, ale zapoznają go z legendami związanymi z miastem oraz jego wielowiekową historią. Szczegółowe opisy poszczególnych zabytków wzbogacone są starymi rycinami oraz pięknymi fotografiami przedstawiającymi stan dzisiejszy. Spacerując z Izabelą i Tomaszem Kaczyńskimi po Gnieźnie dowiemy się również, kim była błogosławiona Jolenta Helena oraz poznamy historię zakonu Bożogrobców. Oczywiście zostaniemy również oprowadzeni po Katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

Kiedy już opuścimy Gniezno, wyruszamy na szlak. Autorzy wyznaczyli cztery trasy, którymi można podróżować, zwiedzając okolice Gniezna: do Uzarzewa, Inowrocławia, Kruszwicy i Poznania. Podczas każdej z tych wycieczek poznamy wiele urokliwych miejscowości, kryjących w sobie prawdziwe perły architektoniczne, sakralne oraz przyrodnicze. Większość z proponowanych przez Kaczyńskich miejsc leży z dala od głównych dróg. Są to miejscowości urocze, choć często nieznane lub zapomniane. Idąc szlakiem Piastów, dotrzemy do wieży widokowej w Dusznie, drewnianego kościoła w Wylatowie czy do romańsko-gotycko-renesansowej świątyni w Kościelcu Kujawskim. Wędrując zgodnie ze Szlakiem Piastowskim zwiedzimy blisko sto miejscowości oraz kilkaset zabytków rozwijającej się na tych ziemiach przez ponad tysiąc lat kultury Państwa Polskiego.

Państwo Kaczyńscy przygotowali przewodnik nad wyraz rzetelnie, dzięki czemu jest on prawdziwym kompendium wiedzy o Piastach, więc w pewien sposób także o nas samych. Powinniśmy być autorom wdzięczni, wykonali bowiem olbrzymią pracę, by oderwać na chwilę naszą uwagę od folderów oferujących wyjazdy zagraniczne i zachęcić do aktywnego fizycznie i umysłowo wypoczynku w kraju. Byśmy cudze znali, a swoje chwalili.

Więcej na www.pan-slawista.pl

autor recenzji: Filip Obrębski, „Pan Slawista” 5-6/2008

Rozkosze życia w pojedynkę

Marjorie Hillis

Wykorzystaj jak najlepiej swoją samotność - apeluje Marjorie Hillis w poradniku „Rozkosze życia w pojedynkę”. Co możesz zrobić w czasie, kiedy jesteś singielką? Ostatnią rzeczą jest umartwianie się i rozpacz nad samotnością. Masz się rozwijać, dbać o siebie i cieszyć się życiem. Miłość sama przyjdzie. – Jedną z wielu takich zalet twojego stylu życia jest to, że możesz być sama, kiedy tylko zapragniesz. Całym rzeszom ludzi nigdy nie będzie dane odkryć, jaka to może być przyjemność – pisze autorka.

Ten niezwykle aktualny przekaz został wydany po raz pierwszy w 1936r.! Niezwykłe, ale nic nie stracił na aktualności. Co więcej, współczesna singielka po przeczytaniu tego krótkiego poradnika na pewno poczuje się lepiej. W życiu wszystko może się wydarzyć. Autorka jest najlepszym tego przykładem. Trzy lata po wydaniu książki w wieku 49 lat wyszła za mąż.

autor recenzji: źródło: Gazeta Wyborcza

POZWÓL, ŻE CI OPOWIEM... bajki, które nauczyły mnie, jak żyć

Jorge Bucay

Książkę Bucay’a „Pozwól, że Ci opowiem…” powinien przeczytać każdy, kto jest ciekawy życia i chciałby wiedzieć jak inaczej można postrzegać otaczający nas świat oraz jak się w nim odnaleźć i umiejętnie sobie w nim radzić.

Historyjki, przypowieści, anegdoty i bajki to sposób psychoterapeuty Jorge’a na pacjentów, którzy zagubili się w swoich lękach, niepokojach i relacjach z innymi ludźmi. Przypowieści są krótkie, klarowne przez co czytelnik bardzo łatwo znajduje ukryte w nich przesłania i morały. Pomagają nam one zrozumieć własne błędy, lepiej zrozumieć samych siebie i otworzyć się na nowe możliwości co z pewnością skłania czytelnika do głębszych przemyśleń.

Znajdziemy tu odpowiedzi na nurtujące nas problemy i rozterki dnia codziennego, tak jak poprzez rozmowę z terapeutą Jorgem doświadcza tego nasz bohater Demian – młody i niespokojny, ciekawy życia mężczyzna.
Sam tytuł powieści „… Bajki, które nauczyły mnie jak żyć” to przesłanie, które zawiera w sobie książka Bucay’a. Myślę, że na pewno każdemu przydałby się taki terapeuta jak Jorge, który pomoże nam w prosty sposób rozwiązać nasze problemy, wątpliwości i pokaże jak żyć z dystansem do świata i samych siebie.

autor recenzji: Emilia

KWIAT PUSTYNI. Z namiotu nomadów do Nowego Jorku

Dirie Waris, Miller Cathleen

W języku nomadów „Waris” oznacza kwiat pustyni. Jest to kwiat, który kwitnie bardzo rzadko i niezwykle krótko, na terenach piaszczystych. Waris to również imię bohaterki powieści, pt. „Kwiat pustyni”. Książka ta jest zbiorem wstrząsających wyznań i wspomnień młodej Somalijki, która przeszła bardzo długą drogę w swoim życiu zaczynając od życia w prymitywnym, koczowniczym plemieniu w Somalii w Afryce, aż do Nowego Jorku – ogromnej cywilizacji.
Wyznania Waris Dirie przedstawiają nam świat zupełnie inny od naszego, świat którego nie jesteśmy sobie w stanie nawet wyobrazić, a co dopiero spróbować go przeżyć tak jak zmuszona była do tego nasza bohaterka. Ogromnym atutem książki są bardzo autentycznie odzwierciedlone obrazy warunków życia ludzi zamieszkujących Afrykę.
Czytając „Kwiat pustyni” możemy dotrzeć w najdalsze zakątki świata, poznawać afrykańską kulturę, ich zwyczaje i religijne obrzędy. Niektóre z nich są wstrząsające, okrutne i nie humanitarne, ale tym sposobem pobudzają nasze emocje i skłaniają do przemyśleń. Najbardziej uderzający jest fakt, iż książka ta to nie literacka fikcja, lecz obraz prawdziwej rzeczywistości.
Waris jak potem przyznaje długo bała się opowiadać o tym co przeszła, jednak dzięki temu że się zdecydowała napisać książkę o swoim życiu otworzyła oczy wszystkim którzy poznali jej historię. Na przykładzie Waris zrozumiałam, że każdy jest w stanie pokonać wszelkie przeciwności losu, wystarczy tylko wiedzieć czego się oczekuje od życia i tak jak bohaterka nie poddawać się i bezwzględnie dążyć do celu. Książka ogromnie oddziałuje na czytelnika, i z pewnością poruszy każdego kto po nią sięgnie.

autor recenzji: Emilia

DIABEŁ UBIERA SIĘ U PRADY

Lauren Weisberger

Młoda dziewczyna Andrea przyjeżdża do Nowego Jorku w poszukiwaniu pracy w branży dziennikarskiej. Pełna optymizmu, ambitna indywidualistka stawia czoła nowojorskiej rzeczywistości. Początkowo twarda i nieugięta nie chce być taka jak pozostałe dziewczyny pracujące w „Runway”, które jest królestwem „diablicy” Mirandy – cynicznej, egoistycznej i bardzo wymagającej kobiety sukcesu. Lauren Weisberger przenosząc swoje doświadczenia życiowe na kartki papieru stworzyła wizję realnego świata z dozą humoru i ludzkiej złośliwości, dzięki czemu tak łatwo utożsamiamy się z główną bohaterką przeżywając wraz z nią jej sukcesy i porażki.
Dzięki naszej bohaterce otwieramy szerzej nasze umysły i możemy dostrzec w jaki sposób przeobraża się człowiek podczas nieustannej pogoni za karierą, chęcią realizacji życiowych celów, które często odbywają się kosztem innych, nieraz bardzo bliskich nam osób.
„Diabeł ubiera się u Prady” to bardzo dobra książka, której na pewno nie odłożymy przed poznaniem zakończenia.

autor recenzji: Emilia

Inne pieśni

Jacek Dukaj

„Inne pieśni” Jacka Dukaja to książka jedyna w swoim rodzaju. Jest to dzieło nad wyraz przemyślane i oryginalne pod każdym względem. Książka opowiada perypetie Hieronima Berbelka którego poznajemy jako nic nie znaczącego staruszka będącego w przeszłości wielkim strategiem który uwikłany w wielkie polityczne intrygi musi znów przybrać dawną postawę i uratować świat przez zagrożeniem spoza orbity. W czasie czytania o przygodach Berbelka poznajemy mnóstwo wymyślnych postaci a także wiele krain podobnych do ziemskich zakątków lecz rządzących się zupełnie innymi prawami natury.
„Inne Pieśni” Jacka Dukaja to najlepsza książka, jaką kiedykolwiek czytałem i polecam tę pozycje każdemu kto chce spędzić czas na znakomitej lekturze.

autor recenzji: Dominik

I NIE BYŁO JUŻ NIKOGO (znana dotąd pod tytułem Dziesięciu Murzynków)

Agatha Christie

Książka Agaty Christie pt. "I nie było już nikogo" lub "Dziesięciu Murzynków" jest jednym z lepszych kryminałów jakie czytałem.

Ale zacznijmy od początku dziesięciu obcych sobie ludzi pod różnymi pretekstami zostało zaproszonych do willi na tajemniczej Wyspie Żołnierzyków przez tajemniczego właściciela pana Owena.

Po przybyciu nieświadomi niczego goście wysłuchują oskarżenia, które dowodzi, że każdy z nich zabił niewinną osobę. Ponadto oskarżenie zawiera wyrok skazujący na śmierć. Jak się później okazuje na każdego z gości czeka w pokoju tekst starego dziecinnego wierszyka o dziesięciu żołnierzykach, którzy zostają zamordowani. Ich spokojny jak do tej pory pobyt na wyspie przerywa nagła i niespodziewana śmierć wysportowanego i pięknego Armstronga oraz bardzo tajemnicza śmierć pani Rogers. Goście po pewnym czasie orientują się ze morderstwa są ściśle powiązane z starym dziecinnym wierszykiem z którym wcześniej się już spotkali. Relacje między gośćmi stają się napięte kiedy dowiadują się, że zostali odcięci od świata zewnętrznego i że morderca jest jednym z nich. Zaczynają się podejrzenia i oskarżenia które nie przynoszą żadnych rozwiązań ponieważ ludzie ciągle giną.

Podsumowując w tej książce napięcie budowane jest nieustannie aż do punktu kulminacyjnego, który właściwie znajduje się na samym końcu powieści. Gwarantuje, że ani na moment nie oderwiemy się od ksiązki dopóki nie poznamy kto jest mordercą.

autor recenzji: Łukasz

GORZKA CHWAŁA POLSKA I JEJ LOS 1918-1939

Watt Richard M.

Bardzo rzadko zdarza mi się polecać całe “pakiety” książek, ale ten przypadek jest szczególny. My, Polacy, jesteśmy prawdziwymi ekspertami w kilku dziedzinach. Dogłębnie znamy się na: medycynie, piłce nożnej ( lub skokach narciarskich – to zależnie od formy piłkarzy i Małysza) i historii najnowszej.
W tej ostatniej hołdujemy tezie, w myśl której od czasów Napoleona wszyscy, którym ofiarowaliśmy bezinteresowną pomoc ( ta „bezinteresowność” polegała na przelewaniu krwi własnej w zamian za poparcie w odzyskaniu utraconej niepodległości ) w walce o „wolność Naszą i Waszą” – gremialnie nas do 1989 r. „olali” lub jak kto woli „ wy...ali”.
W znacznej mierze ten Polski Żal był i jest nadal historycznie uzasadniony, ale podawany nie tak, jak trzeba. W uświadamianie tego tzw. „Zachodowi” zaangażowali się ludzie o niepodważalnym autorytecie moralnym ( Jerzy Giedroyć, Józef Czapski, Jan Nowak Jeziorański, Czesław Miłosz czy Zbigniew Brzeziński ) ale to były tylko głosy ze strony polskiej. Trzeba było dopiero Papieża-Polaka, rewolucji „Solidarności” i upadku imperium komunistycznego, aby wszystko „znormalniało”.
Dotąd etatowym obrońcą historycznej polskiej racji stanu był i jest nadal brytyjski historyk ( „spolszczony” przez więzy małżeńskie ) Norman Davies, którego „Boże Igrzysko” pozostaje wciąż niedościgłym ( niestety także dla naszych historyków ) wzorem monografii historii Polski.
Okazało się jednak, że nie był w swoich przychylnych Polsce osądach osamotniony. W latach 70-tych ubiegłego wieku, w Stanach Zjednoczonych ukazały się dwie prace amerykańskich autorów, które dopiero w 2005 r. pojawiły się na półkach księgarni w Polsce: „Gorzka chwała” i „Dług honorowy”. Pierwsza z nich to historia 20-lecia międzywojennego, pisana z dystansu, bezstronna, ukazująca II Rzeczpospolitą uwikłaną w nierozwiązywalny węzeł międzynarodowych sprzeczności interesów ówczesnej Europy. Druga to historia amerykańskich pilotów-ochotników tworzących Eskadrę Myśliwską im. Kościuszki w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920 r. To właśnie godło ich eskadry przejął słynny „303” Dywizjon Kościuszkowski w Wielkiej Brytanii. Książka wzbogacona dodatkowo o reprint wydanych w 1922 r. wspomnień z-cy dowódcy amerykańskiej eskadry M C .Coopera. Te dwie pozycje znakomicie dopełnia „Sprawa honoru” – rzecz o poplątanych losach pięciu asów właśnie dywizjonu „303” także w latach powojennych.
Dopiero przeczytane razem książki te okazują się – jak napisał N. Davies – „bardzo potrzebnym lekarstwem na zranioną dumę wszystkich Polaków”.
I nie chodzi tylko o to, że w książkach tych znajdziemy potwierdzenie naszych polskich racji, żalów i pretensji przedstawianych z „drugiej strony”. Istotniejszym jest fakt, iż amerykańscy autorzy mówią nam wprost, bez ogródek –... tak, macie rację, waszej historii najnowszej towarzyszyła nieustanna ZDRADA waszych sojuszników, ale jak mogliście być tak naiwni i wierzyć ,że mogło być inaczej ?...

autor recenzji: Kama

Kandyd (Wydanie z opracowaniem)

Wolter

Kandyd, czyli optymizm to powiastka filozoficzna autorstwa Woltera, która weszła do kanonu literatury światowej. Przygody głównego bohatera są polemiką z optymistycznymi poglądami Rousseau i Leibniza na otaczający nas świat. Tytułowy Kandyd, osoba z natury dobroduszna i przyjazna (Candide - po francusku - dobroduszny, naiwny) na swojej życiowej drodze co chwila spotyka się z okrucieństwem i niesprawiedliwością. W każdym z zakątków świata, który odwiedza główny bohater, w pogoni za ukochaną Kunegundą, doświadcza osobiście lub jest świadkiem jakiegoś nieszczęścia. Te wszystkie bolesne doświadczenie, zdecydowanie odbiegają od poglądów jego mentora i towarzysza podróży – Panglossa, który niezmiennie uważał, że „wszystko dzieje się najlepiej na tym najlepszym z możliwych światów”. Na szczęście Wolter nie pozwolił całkowicie pogrążyć się czytelnikowi w destruktywnym pesymizmie. Kandyd, pod wpływem doświadczeń, odrzuca w końcu filozofię swojego mistrza, ale przy okazji dochodzi do własnych, jakże krzepiących wniosków stwierdzając: „trzeba uprawiać swój ogródek”, dając do zrozumienia, że trzeba maksymalnie i konsekwentnie wykorzystywać własne możliwości, aby odnaleźć szczęście i spełnienie. Powiastka Woltera, oprócz waloru edukacyjnego, charakteryzuje się również wysokim poziomem pisarskim. Szczególnie zwracają uwagę zdania, które są proste, ale bardzo treściwe, a co przez żywo i obrazowo oddają całą historię. Polecam tą lekturę jako świetny materiał do zadumy.

autor recenzji: Aleksander

ŚWIAT KRÓLA ARTURA MALADIE

Andrzej Sapkowski

Tytuł jest jasny, od razu wiadomo o czym będzie mowa. Bez łaciny, bez nowobrzmiących słów, nawet bez sugestii jakiejś akcji. I taka ta książka chyba miała być. Jest to opowieść o legendzie o której wielu myśli - albo i mówi - że zna. Że szlachetny król Artur, i że rycerze Okrągłego stołu... W Polsce nie trzeba mówić chyba nic wiecej, w końcu Okrągły Stół to całkiem bliska - wręcz "ciepła" jeszcze - historia, . Ale tak dokładnie: gdzie? I kiedy? Okazuje sie, że najwiecej wnieśli do tej legendy bardowie z Francji. Król Arur jest anglo-saski, ale przecież od zawsze Francuzi doceniali i lubili Anglię. A stara nazwa - Albion - do tej pory chętnie używana, pochodzi od syna Posejdona. Natomiast jeden z potomków Eneasza, ocalałego po pogromie Troi dał z kolei inną nazwę tym wyspom prawie-że-w Europie - Brytania. Czy może coś nie tak? Ale właśnie od tego zaczyna Sapkowski! Od tych peregrynacji właśnie! Potem zaczyna podpierać się "mędrca szkiełkiem i okiem". Ale nie odżegnuje sie od legend aż do końca; będąc zasobnym w dostępną mu wiedzę o tamtych czasach od razu stwierdza, że jako autor fantasy może sobie pozwolić na większa swobodę. Lecz czymże jest legenda? Są to rzeczy o których wiemy, że były; czujemy to; lecz są przykryte grubą warswtą "kurzu stuleci"; o których nie mamy filmów, ewidwentych dowodów, zeznań naocznych świadków, itd... Istnieją jednak ślady, po których możemy pokusić się o odtworzenie dawnych dziejów. Są nawet fragmetny przeszłości tak dobrze opisane - archelogią, zapiskami (w tym także wrogów!) - że o pewnych chwilach z przeszłości czasami wiemy więcej niż o czasach nam najbliższych. Po tych szczeblach drabiny powoli wędrujemy w świat historii i jest to podróż tak samo fantastyczna jak podróże z wiedźminem Geraltem. I wcale w nie tak znowu nieznane krainy. Ku swojemu zdumieniu odkrywamy czastki legendy z jego książek istniejące w "realu". Co prawda trochę inaczej poskładane, ale jednak. A Sapkowski znów zachwyca tym jak to opisuje. Chętnie dałbym mu kiedyś zadanie - jeśli byłaby taka okazja - napisania instrukcji obsługi czegoś trywialnego, na przykład lodówki. Nie jestem pewien czy ludzie nie kupowali by takich lodówek dla samej instrukcji. A co do legend: Busha widziałem tylko w mediach, nie romawiałem z nim, nie ściskałem mu ręki, nie prześwietlałem promieniami... Jest dla mnie legendą - nic wiecej. Legenda o królu Arturze jest dobrą legendą. oby takich legend wiecej

autor recenzji: Michał

CZASAMI WOŁAM W NIEBO

Zwierzyńska-Matzke Tamara, Matzke Sven

Jest to opowieść chorej na raka kobiety, która zmaga się z tą nieuleczalną chorobą.

Wspaniała dziewczyna, która prowadząc szczęśliwe życie u boku kochającego ją męża, która posiada mnóstwo pasji i możliwości wykonywania zawodu dziennikarki doświadcza czegoś tak niewiarygodnego i niejasnego jak walka z nowotworem.

W wieku 31 lat zaczyna pisać swój ostatni pamiętnik z każdego szczęśliwie przeżytego dnia.

Wspiera i pomaga jej rodzina, znajomi i przyjaciele.

Jej zmagania z rozpaczliwym bólem i tragedią są przykładem silnej wiary i nadziei w poszukiwaniu ratunku.

Książka czytana jednym tchem chce zmusić czytelników do refleksji i zastanowienia się nad swoim życiem i nad marnościami tego świata. .

autor recenzji: Jola

NIEZNOŚNA LEKKOŚĆ BYTU

Milan Kundera

Milan Kundera jest powieściopisarzem czeskim. Nie znam przyczyn, jakie stały się zapalnikiem do napisania „Nieznośnej lekkości bytu” także nie potrafię niestety zaprezentować genezy powstania utworu opartego na finezyjnym określeniu antymonii: dusza-ciało, miłość-sex, myśli-słowa, odczuwanie-rzeczywistość. Tłem całej powieści są wydarzenia w Pradze zwane praską wiosną. Kundera umieszcza na jej tle grupę ludzi powiązanych ze sobą w sposób emocjonalny, sexualny, czysto przypadkowy. Jej głównym bohaterem ustanawia Tomasza, chirurga, mężczyznę rozdartego między dwa zupełnie inne światy, między dwie zupełnie różne kobiety. Pomiędzy Teresę, która pojawia się w jego życiu przy splocie nici przypadku, wkraczając niezdarnie w jego życie, a pomiędzy kobietę, która najlepiej, ze wszystkich poznanych rozumiała jego duszę i posiadała zdolność jego współodczuwania- malarkę Sabinę. Kundera w mistrzowski sposób dokonuje psychoanalizy charakteru postaci wiodących w powieści. Dowiadujemy się, dlaczego żona Tomasza wstydzi się swej nagości a dlaczego Sabina pokazuje ją z wyrachowaniem na podstawie skrzętnej indukcji ich historii życia. Autor tak kreuje bohaterów, aby każdy z nich był żywą częścią utworu, aby czytelnik miał wrażenie, że w danym momencie liczy się tylko omawiana postać wraz ze swym bagażem przeżyć i wciąż pulsującym ładunkiem emocjonalnym.

autor recenzji: Anka

O SZTUCE MIŁOŚCI

Erich Fromm

Polecanie książek Ericha Fromma jest rzeczą zbyteczną. Przez lata jeden z najwybitniejszych myślicieli XX wieku zjednał sobie miliony czytelników, spragnionych zagłębiania się w ważne problemy społeczne
i filozoficzne współczesnego świata. Książek Fromma się nie poleca, je trzeba czytać i o nich dyskutować. Światowy rozgłos temu amerykańskiemu psychoanalitykowi i filozofowi przyniosła książka „Ucieczka od wolności”. Równie znaną pozycją jest „O sztuce miłości”. Moim zdaniem jest to swoisty przewodnik, który podpowiada nam jak żyć, a ściślej rzecz ujmując, jak kochać. Fromm analizuje różne przejawy miłości - miłość braterską, dziecka, rodzicielską i erotyczną. Rozkłada to uczucie na czynniki pierwsze, na poszczególne części składowe i pokazuje przejawy w poszczególnych kulturach. Przez to tłumaczy wiele zawiłych kwestii. Pomimo swoistej analizy, nie odziera miłości z jej duchowego aspektu, nienamacalnego charakteru i czaru. Wręcz przeciwnie pokazuje, że miłość jest sztuką, której można się nauczyć. Lektura tej książki nie przyniesie na ukojenia, ponieważ sztuka miłości jest według Autora bardzo trudna i trzeba bardzo się rozwijać duchowo i osobowościowo, żeby ją opanować, ale warto się starać. Trening czyni mistrza, więc...

autor recenzji: Aleksander

Wodnikowe Wzgórze

Richard Adams

Bohaterami tej fantastycznej współczesnej epopei jest grupa dzikich królików żyjących na obszarze kilkudziesięciu mil kwadratowych hrabstwa Hampshire. Nie jest to kolejna bajka, w której pod postaciami zwierząt występują ludzie. Richard Adams wykreował wspaniały króliczy świat: mieszkańcy Wodnikowego Wzgórza mają autentyczne zwierzęce potrzeby i obyczaje, posiadają też swój język, kulturę, poezję, mitologię, a nawet wierzenia religijne. Bohaterowie mają wspaniale ukazane charaktery więc niewątpliwie każdy znajdzie tu swojego ulubieńca.
Historia ta zawiera prostotę wielkich mitów i jest utkana z symboli: przelana krew, czarny ptak i biały ptak, wielki pies (który ocala bohaterów nie wiedząc o tym), woda (która zatapia lub unosi), "wielka woda" (której króliki nie widziały, ale o której marzą), kwiatuszki polne uosabiające mijający czas i Śmierć (wieczną towarzyszkę królików).
Bez wątpienia nie jest to bajka, nie jest to ani dzieło moralisty, ani księga mądrości. Po prostu Richard Adams opowiedział pewną historię zawierając w niej masę świeżości, poezji i tajemniczych wspomnień. Książka ta potrafi zawładnąć wyobraźnią, może obudzić wewnętrzną potrzebę bajkowego świata (i zaopiekować się tą potrzebą) oraz dziecięce marzenia. Nawet sięgając po nią po raz trzeci można odkryć kolejne jej walory i przekonać się, że nie będzie to nasz ostatni raz z tą lekturą.
Gorąco zachęcam do zapoznania się z przygodami Leszczynka, Tlelego, Piątka, Srebrnego i pozostałą gromadką futrzaków.

autor recenzji: Agata

Życie z idiotą

Wiktor Jerofiejew

„Życie z idiotą” to zbiór nowel współczesnego pisarza rosyjskiego Wiktora Jerofiejewa. Ten wybór opowiadań jest świetną okazją do zapoznania się z twórczością niepokornego i nieustannie prowokującego autora. Publikacja zawiera opowiadania z lat 1978-1990. W tym czasie jego twórczość objęta była zakazem druku w Związku Radzieckim. W sumie nie powinno to dziwić, gdyż świat (czytaj: Rosja) wyłaniający z opowiadań Jerofiejewa nie należy, mówiąc delikatnie, do idealnych. Jest „brudny”, upadły moralnie, nie rokujący nadziei na lepsze jutro. Autor nie dąży do moralizatorskich sądów, nie szuka możliwości naprawy tego stanu rzeczy, tylko przez prowokację, przejaskrawienie pewnych zjawisk, dając upust swoje nieograniczonej wyobraźni pokazuje rzeczywistość taką jak jest. Przed czytelnikiem wyłania się obraz komunistycznej Rosji, właściwie jej społeczeństwa, zeszpeconego, naznaczonego przez totalitarny system, poddanego swoistemu „praniu mózgu” przez tyle lat niewoli. Proza Jerofiejewa nie pozostawia obojętnym, skłania do refleksji, wstrząsa, ale żeby tak się stało trzeba moim zdaniem do niej dojrzeć. Nie jest to lektura lekka, łatwa i przyjemna. Moim zdaniem spełnia jedną ważną rolę, przybliża ( tylko, albo aż ) Czytelnika do zrozumienia mentalności i duszy Rosjan, co dla obcokrajowców mieszkających poza Rosją jest zadaniem niewykonalnym. Zresztą to ja utożsamiałem te opowiadania z Rosją, ale ich wydźwięk jest uniwersalny, nieograniczony granicami, ani czasem.

autor recenzji: Aleksander

Prawa natury

Ryszard Kapuściński

Przejęty przejęty wszystkim
jakby nie miał skóry
tylko żywe mięso /.../”

Tak zaczyna się jeden z wierszy Ryszarda Kapuścińskiego. Tak, TEGO Ryszarda Kapuścińskiego, niekwestionowanego Króla światowego reportażu literackiego. Mijają lata, dziesiątki lat a wciąż nowe pokolenia czytelników sięgają po „Wojnę fufbolową”, „Cesarza”, „Szachinszacha”, „Imperium” czy „Heban”. Tak oto, pod piórem Kapuścińskiego, reportaż z założenia naznaczony stygmatem „chwilowości” niepostrzeżenie przeistoczył się w ponadczasowy moralitet filozoficzny dotykający istoty ludzkiej egzystencji. Może to brzmi nazbyt pompatycznie, ale tak jest. Dzięki Kapuścińskiemu reportaż dostąpił nobilitacji do rangi literatury przez duże „L”. Nieprzypadkowo również jego osoba wysuwana jest na kandydata do Literackiej Nagrody Nobla
Myślę, że wydanymi ostatnio „Podróżami z Herodotem” dokonał Kapuściński własnego rozrachunku z reportażem, podsumował także swoje dziennikarskie pasje i doświadczenia. Czyżby miał to być reporterski Testament Mistrza ?
Leży przede mną niepozorny tomik poezji Kapuścińskiego, drugi po „Notesie” wydanym w 1986 r. Niepozornym jest tylko z wyglądu, bowiem jego zawartość nie pozwala na chwilę wytchnienia. Już we wcześniejszych „Lapidariach”, zbiorach myśli i refleksji, można dostrzec Kapuścińskiego zmagającego się z bezradnością „realnego” słowa wobec opisywanej rzeczywistości. W jednym z wywiadów stwierdził, że „ poezję pisze się, bo nie da się powiedzieć czegoś inaczej”.
Poezję Kapuścińskiego można czytać i przeżywać autonomicznie, jak twórczość każdego poety, ale nowego wyrazu nabiera ona przez osobę AUTORA. Bo w pewnym momencie złapałam się na tym, że Jego wiersze są kolejnym odkrywaniem świata, że niektóre z nich idealnie wplatałyby się w tok Jego reporterskich narracji, że fragment przytoczony na początku mógłby stanowić motto każdej JEGO książki...

autor recenzji: Kama

Rob Roy

Walter Scott

„Rob Roy” Waltera Scotta należy do kanonu arcydzieł literatury światowej, a także do moich ulubionych lektur. Jest to jedna z książek, która pozostawia w czytelniku tęsknotę, chęć znalezienia się gdzieś indziej, podążenia tropem bohaterów powieści. Autor bardzo sugestywnie, przekonująco i nie rozmijając się z prawdą historyczną nakreślił obraz osiemnastowiecznej Szkocji. Z kart powieści wyłania się Szkocja podzielona na część: południową, nizinną, zamieszkiwaną przez Lowlanderów, pochodzenia germańskiego i północną, górzystą, niedostępną, której mieszkańcami byli Highlanderzy, wywodzący się z plemion celtyckich. Scott mistrzowsko kreśli obraz trudnego dla Szkocji okresu historycznego, opisuje skomplikowane relacje społeczne pomiędzy coraz biedniejszą starą arystokracją i szlachtą szkocką, a landlordami i rojalistami, na usługach króla angielskiego. Przez pokazanie losów głównych bohaterów, autor kreśli rzeczywisty obraz Szkocji ujarzmionej przez Anglików. Był mu to temat zapewne bliski, gdyż sam pochodził z starej szlacheckiej rodziny szkockiej. Co prawda miał raczej ugodowe stanowisko wobec rządów Korony na północy wyspy, ale poprzez studia na historią swojej ojczyzny i liczne wyprawy do zakątków Szkocji, rozumiał sprzeciw, często zbrojny, swoich rodaków wobec takiego stanu rzeczy. Losy Rob Roy`a, zresztą postaci autentycznej pozwolą nam również obcować z zapierającym w dech piersiach krajobrazem. Miałem wrażenie, że znajduję się na niesamowitych bezkresnych wrzosowiskach, a w oddali majaczą na wzgórzach tajemnicze średniowieczne zamczyska. Jeżeli istnieje literatura dla każdego Czytelnika, to ta właśnie należy do niej „Rob Roy”.

autor recenzji: Aleksander

BONO Święty i grzeszny

Mick Wall

Przy ocenie tej książki mój obiektywizm jest niewątpliwe mocno zachwiany. Chodzi o tytuł „Bono. Święty i grzeszny”. Niewątpliwie należę do fanów muzyki U2, więc książka ukazująca ich charyzmatycznego lidera w pozytywnym świetle musiała przypaść mi do gustu. Biografia Paula Hewsona czyli Bono jest oczywiście mocno związana z życiorysami pozostałych członków zespołu (The Edge`a, Larry`ego Mullena i Adama Claytona) i w książce nie brakuje również odniesień do ich życia. Autor, Mick Wall, wyjaśnia fenomen jakim stało się U2, stara się przybliżyć części składowe sukcesu, który przypadł w udziale czwórce przyjaciół. Miliony sprzedanych płyt, gromadzenie na koncercie po kilkadziesiąt tysięcy osób ( czego byłem świadkiem w lipcu 2005 w Chorzowie ) i niesamowita popularność po obu stronach oceanu, utrzymywana przez ponad 20 lat należy uznać za sukces. Autor bardzo równomiernie rozkłada akcenty, opisuje życie prywatne członków zespołu, czyniąc to ze smakiem bez zbędnych „sensacyjek”, pokazuje trudne początki, inspiracje muzyczne poszczególnych członków U2, wymienia ludzi, którzy przyczynili się do ich sukcesu. Dla mnie jednak największym walorem tej biografii jest omówienie poszczególnych płyt z bogatej dyskografii największej gwiazdy rocka ostatnich dwóch dekad. Wall opisuje skąd członkowie kapeli czerpali inspiracje do nowego materiału, w jakim kierunku, często zaskakującym, poszła nowa płyta, a także jak longplay`a zostały przyjęte przez krytyków i publiczność. Książka zajmuje się również działalnością za jaką U2 jest szanowane na całym świecie, bez względu na preferencje muzyczne, mianowicie za zaangażowanie polityczne i charytatywne. Podtytuł „Święty grzeszny” idealnie oddaje charakter ikony rocka jaką stał się Bono. Dla fanów innych brzmień polecam tą książkę, ze względu na kawał historii rocka jaką zawiera. W tle pojawiają się takie nazwiska jak: Bob Dylan, Bruce Springsteen czy zespół Talking Heads.

autor recenzji: Aleksander

OPERACJA RHEINÜBUNG - POLOWANIE NA BISMARCKA (WYD. II)

Skwiot Mirosław, Prusinowska Elżbieta T.

RHEINUBUNG – ćwiczenia na Renie. Taki kryptonim miała operacja pierwszego wyjścia na Ocean Atlantycki pancernika „Bismarck”. Miał tam polować na alianckie transporty – dzięki swej sile mógłby to robić praktycznie bezkarnie, natomiast jego prędkość miała zapewniać mu możliwość ucieczki przed równymi sobie ciężkimi okrętami przeciwników. Dla wielbicieli wojen morskich na morzu, w szczególności II wojny światowej, są to rzeczy na ogół znane. Lecz rzadko w której książce spotyka się tak bogaty materiał fotograficzny. Pierwsze chwile „Bismarcka” – tego kolejnego „cudownego”, a jakże by inaczej, wytworu myśli militarnej III Rzeszy; kolejne etapy prób, wyposażania go, zdjęcia z portów i na morzu, załogi, wreszcie – wizyty samego wodza naczelnego Adolfa Hitlera. Zdjęcia datowane i opisane szczegółowo, dające pojęcie o ogromie pracy potrzebnej do stworzenia takiego kolosa, o czym często nie wspominają kronikarze nastawieni tylko na przebieg zmagań wojennych. Wystarczy tylko wspomnieć, że „Bismarck” został zwodowany na początku 1939 roku, lecz na swoją pierwszą akcję bojową, - Rhienubung – został wysłany dopiero w 1941 roku! W końcu sama operacja wyjścia na ocean. Anglicy pilnie strzegli swojej przewagi na morzu, patrolując je bezustannie z morza jak i z powietrza, stąd operacja ta wymagała ciągłej uwagi i przewidywania, a raczej przeczuwania, ruchów przeciwnika. Tu także zbiór fantastycznych zdjęć, jak to pokazujące pancernik w fiordach norweskich. I w końcu kulminacja, czyli starcia z Royal Navy, często jako zdjęcia nieostre czy na granicy widoczności, lecz przecież zasięg ciężkich dział wynosił około 20 kilometrów, co przy lekkiej nawet mgle daje granicę zasięgu. Także zdjęcia przez chmury dymów z dział nie poprawiał ich ostrości. Lecz przez to są to zdjęcia dzięki którym czujemy się „tam, na miejscu” akcji. Opisy, choć wciśnięte między zdjęcia, czasami robiące wrażenie jakby miały tylko wypełnić puste pola, są pełne ważnych zdarzeń, rzeczy decydujących o wyniku starcia. Oprócz faktów tylko technicznych autor uznał za ważne również oddanie tego, co wpływało na taka lub inną decyzję, w tym również nastrojów na walczących jednostkach. Powiedziane zostało tu tyle, aby śledzić losy „Bismarcka” krok po kroku, lecz bez dywagacji i nadmiernego przeciążania odbioru zbytnimi szczegółami. Całość zachwyca przejrzystością i doskonałą szatą edytorską i może stanowić prawdziwy rarytas na półce wielbiciela morskich zmagań, marynisty, wielbiciela starych zdjęć, czy też po prostu kogoś ceniącego sobie opisanie i zilustrowanie kawałka historii w tak profesjonalny sposób.

autor recenzji: Michał Musiałkiewicz

Idiota (Arcydzieła literatury światowej)

Fiodor Dostojewski

Jeżeli ktoś chce przeczytać książkę należąca do klasyki literatury światowej, szuka w prozie uniwersalności, ponadczasowości, pięknego stylu z pełnym przekonaniem mogę mu polecić powieść Fiodora Dostojewskiego „Idiota”. Utwór ten został ostatecznie ukończony w 1869 r. we Florencji. Tytułowym idiotą, a zarazem głównym bohaterem jest książę Myszkin. Wraca on do Rosji, po długim pobycie we Szwajcarii. To co od razu uderza czytelnika to wyjątkowość księcia. Jest on człowiekiem niesamowicie dobrodusznym, dobrze wychowanym,, otwartym, wręcz wydawałoby się naiwnym. Zdecydowanie wyróżnia się z wśród towarzystwa, do którego trafia po powrocie do ojczyzny. Otoczony jest ludźmi dobrze sytuowanymi, wykształconymi, ale z drugiej strony egocentrycznymi i pozbawionymi skrupułów. Szczególnie widoczne jest to w jego kontaktach z Nastazją Filipówną, w której zakochuje się bez pamięci. Dostojewski świetnie obrazuje to środowisko, finansistów, arystokracji, klakierów, którzy utrzymują się na łasce zamożniejszych. Autor dokonuje swoistej analizy psychologicznej tej zbieraniny, zdecydowanie na jej niekorzyść. Nieprzychylni księciu nazywają go idiotą, nieprzystosowanym do czasów w jakich żyje, natomiast w samo sedno moim zdaniem trafia Agłaja, której zresztą Myszkin nie jest obojętny, określając go mianem Don Kichota. Dla nich postępowanie przybysza z Szwajcarii jest niezrozumiałe, odległe, budzące wręcz niepokój, jego brak cwaniactwa, nieumiejętność „rozpychania się łokciami” spotyka się z drwinami i często z uśmieszkami politowania. Nie rozumieją jego wyjątkowości. Porażające jest jak współczesny wydźwięk ma ta powieść. Dostojewski daje się również poznać jako mistrz opisu, obrazowania różnych sytuacji. Niesamowita jest scena rozgrywająca się na daczy Lebiediewa, gdzie liczni goście przychodzą odwiedzić głównego bohatera. Czytając ten fragment, miałem nieodparte wrażenie jakbym siedział tam z opisywanymi postaciami na wiklinowym fotelu i brał udział w dyskusji. „Idiota” jest wyjątkową powieścią, która mnie skłoniła do refleksji: czy bliżej mi do księcia Myszkina, czy do jego petersbursko-moskiewskiego towarzystwa?

autor recenzji: Aleksander

Druga wojna czeczeńska

Anna Politkowska

Dobrze się stało, że polski czytelnik otrzymał możliwość ponownego wkroczenia w okrutny świat czeczeńskiej zawieruchy wojennej pustoszącej dumną kaukaską republikę od dwunastu lat. Po znakomitych „Wieżach z kamienia” Wojciecha Jagielskiego, będących próbą nakreślenia panoramy historycznej konfliktu, stajemy w obliczu tak esencjonalnego okrucieństwa, że w miarę zagłębiania się w lekturę zaczynamy wątpić w jakikolwiek sens ukryty pod terminem „humanizm”.
Dobrze się stało, że ta właśnie wojna jest nadal obecna w naszej świadomości i nadal podlega ocenom – właśnie tej wojny nie możemy „odłożyć” ad acta. Jesteśmy bowiem świadkami systematycznego, fizycznego wyniszczania narodu czeczeńskiego, dokonywanego przez putinowską Rosję pod modnym ostatnio pretekstem walki z międzynarodowym terroryzmem.
Książka Anny Politkowskiej, dziennikarki moskiewskiej, jest jednym wielkim oskarżeniem z jednej strony i wołaniem o pomoc z drugiej. To nie kronika działań militarnych, nie historia wzajemnych obław i zasadzek, nie rejestracja brawurowych akcji czeczeńskich komendantów. „Druga wojna czeczeńska” poraża swoim „brudem” – wojna nie jest telewizyjnym show, na prawdziwej wojnie nie ma internetowych gadżetów – jest tylko pot, krew, bardzo dużo krwi i do pewnego momentu łzy. Potem - zdaje się mówić Politkowska - jest już tylko zezwierzęcenie: zwierzęcy strach, nienawiść i bezprzykładne okrucieństwo. Tam, w Czeczenii, obie strony skreśliły ze swoich słowników określenie „cywil”...
Może to ostatnia „żywa” reporterska książka o Czeczenii, tym cenniejsza, że napisana przez Rosjankę ? Może za dziesięć lat nie będzie już o kim pisać ? Jeśli tak, to namawiam do pewnego eksperymentu – czytajmy Politkowską równocześnie z deklaracjami praw człowieka...

autor recenzji: Kama

Wyznania gejszy

Arthur Golden

Śledząc losy głównej bohaterki – Sayuri Czytelnik zostaje wprowadzony w tajemniczy świat japońskich gejsz. Poznajemy krok po kroku ich edukację do niedawna owianą dla Świata Zachodu tajemnicą: naukę tańca, muzyki, noszenia kimon, sztuki nakładania makijażu, układania włosów czy nalewania sake.
Opowieść rozpoczyna się w 1929 roku, kiedy po śmierci matki, ojciec – biedny rybak sprzedaje dziewięcioletnią córkę do renomowanej szkoły gejsz w Kioto. Starszą siostrę Sayuri spotyka jeszcze okrutniejszy los – zostaje sprzedana do domu publicznego.
Sayuri przechodzi przez wszystkie etapy stawania się gejszą – początkowo wykonuje najcięższe prace w domu. Na szczęście dziewczyna znajduje przyjaciółkę w „starszej siostrze” – sławnej gejszy (Mameha), która ma za zadanie poznać Sayuri ze wszelkimi tajnikami bycia gejszą. Jeszcze bardziej rozsierdza to Hatsumomo mieszkanę tego samego domu, która szczerze nienawidzi Mamehy, a całą swoją frustrację przelewa na Sayuri. Kiedy bohaterka ostatecznie zostaje gejszą jej los nie ulega poprawie – co prawda nie musi już nikomu usługiwać, ale zostaje wprowadzona w okrutny świat, gdzie dziewictwo dziewczyny jest towarem, który sprzedaje się na licytacji, gdzie gejsze rywalizują ze sobą, nadużywają alkoholu.
Sayori zostaje jedną z najsławniejszych gejsz w całym Kioto podziwianą przez tłumy mężczyzn, jednak nie sprawia to, że staje się szczęśliwa – gejsza nie może przeżyć szczęśliwej miłości.

Intrygująca książka jest literackim debiutem Artura Guldena. W kinach ukazał się doskonały film Stevena Spielberga nakręcony na podstawie książki.
Serdecznie polecam Czytelnikom „Wyznania gejszy”, dzięki nim nie tylko udacie się Państwo do krainy kwitnącej wiśni, ale również poznacie intrygującą historię Sayuri. Historię o miłości, nienawiści, okrutnym świecie sprzedawanej miłości opisanej w pełen humoru, subtelny sposób.

autor recenzji: Kasia

Przed Bogiem

Brzeziecki Andrzej, Makowski Jarosław

Książka ta to wywiad - rzeka ze znanym publicystą, filozofem, teologiem, polonistą i wykładowcą Stanisławem Obirkiem, człowiekiem który ma odwagę mówienia tego co myśli, a nie tego co wypada. Fakt, iż znany i ceniony publicysta, duchowny - jezuita opuszcza zakon i porzuca kapłaństwo, próbując w jakiś sposób zracjonalizować swoja decyzję, jest zachętą do sięgnięcia po lekturę jego tekstu. Obirek wyraża opinię, iż współcześnie jest wiele tematów, które wydają się nabrzmiałe a przez Kościół zostają odsuwane na margines a najchętniej zostałyby przemilczane. Obirek stawia jako jedną z głównych tez stwierdzenie, iż Kościół jest instytucją totalizującą. Niechęć w podejmowaniu dialogu z myślą współczesną to główny „grzech Kościoła” w opinii Obirka. W wywiadzie przewijają się tematy związane zarówno z oceną pontyfikatu Jana Pawła II jak również stosunku Kościoła do innych wyznań czy restryktywnej moralności chrześcijańskiej, która ma słabe uzasadnienie teologiczne. Motywem przewijającym się jest pytanie o kondycję polskiego katolicyzmu. Stanisław Obirek nie ukrywa, iż jego konflikt z kościołem narastał w związku z krytycznymi wypowiedziami na temat pontyfikatu Jana Pawła II. Przyznał w "Rzeczpospolitej", że książka jest "subiektywna, miejscami jednostronna, a może nawet gniewna". Jawi się on jako prorok odsłaniający jakże często zakłamaną rzeczywistość polskiego katolicyzmu, który miał odwagę powiedzieć prawdę o problemach polskiego Kościoła. Ma to tym bardziej znaczenie, iż nikt do tej pory tak wyraźnie i stanowczo tej prawdy nie akcentował.
Książka „Przed Bogiem” jest jak dobre kazanie. Czytając można dostrzec realne problemy, o których większość wolałaby przemilczeć, a o tych sprawach warto i trzeba rozmawiać. Pozostanie jednak żal i smutek, że zabraknie wśród polskiego duchowieństwa jednego z księży, chadzającego po manowcach i nawiązującego dialog z tymi środowiskami, z którymi wielu innych duchownych już na wstępie nie znajduje płaszczyzny porozumienia.

autor recenzji: Agnieszka