Król Tatr z Mokotowskiej 8. Portret doktora Tytusa Chałubińskiego

Głównym bohaterem książki jest "poeta życia" (jak nazwał go Sienkiewicz), najsłynniejszy lekarz dziewiętnastowiecznej Warszawy, a zarazem "odkrywca" Zakopanego, pionier taternictwa i turystyki górskiej, badacz przyrody tatrzańskiej. Przystojny, o wielkim uroku osobistym, wszechstronnych zainteresowaniach, ogromnej kulturze humanistycznej ("rozprawiał z taką znajomością rzeczy o wędrówce ludów lub o przyczynach upadku Rzymu, o Spinozie lub o Kancie, o Słowackim lub Polu, jak gdyby to były główne i stałe przedmioty jego myśli"), zaangażowany w sprawy ojczyzny w czasach dramatycznej historii i trudnych wyborów - jest wybitnym, a zarazem wcale nie wyjątkowym, przedstawicielem polskiej inteligencji XIX wieku. Tłem portretu bohatera są Tatry, a także nasza historia, od czasów "nocy paskiewiczowskiej" po czasy pozytywizmu warszawskiego i neoromantycznego przełomu końca lat 80. XIX w., są nim także różne, godne uwagi, kręgi polskiej inteligencji, obok znanych lekarzy i przyrodników.