Życiorys

Bolesław Prus żył w latach1847-1912. Bolesław Prus (właściwie Aleksander Głowacki) - pisarz i publicysta. Pochodził z ubogiej szlachty, uczestniczył w powstaniu 1863 r.

W latach 1866-68 uczył się w Szkole Głównej. Od 1873 r. był współpracownikiem wielu pism warszawskich, głównie "Kuriera Warszawskiego" i "Kuriera Codziennego", w latach 1882-83 był redaktorem "Nowin". Znakomity felietonista, wypracował oryginalną formę "Kronik tygodniowych".

Początkowo związany z pozytywistycznym programem literatury tendencyjnej, demaskował zarówno jałowość życia i degradację etyczną ziemiaństwa, jak i krzywdę społeczną, spowodowaną kapitalistycznym "postępem cywilizacyjnym". Już w tej wczesnej twórczości głównym bohaterem pozytywnym jest prosty człowiek o czującym sercu, dziecko, człowiek z ludu - traktowany nie tylko od strony psychologicznej, w aurze lirycznego humoru, lecz również jako rzeczywista siła społeczna.
W dojrzałej twórczości Prus stał się przedstawicielem krytycznego realizmu, zwłaszcza jako autor powieści "Lalka”, uznanej za największą powieść polską XIX wieku. Ukazał w niej na tle epickiej panoramy życia różnych środowisk Warszawy anachroniczność marzeń "ostatnich romantyków”, jak i bankructwo pozytywistycznych "marzycieli" wobec maskowanej obłudą obojętności arystokracji na los narodu oraz drapieżnego egoizmu kapitalistycznej burżuazji. Podobne akcenty rozczarowania do idei pozytywizmu oraz krytyka mieszczańskich ideałów moralnych wystąpiły w powieści "Emancypantki" wraz z wykładem swoistej metafizyki, przeciwstawionej zarówno pozytywistycznemu scjentyzmowi i wulgarnemu materializmowi, jak i modernistycznemu indywidualizmowi.

W swej jedynej powieści historycznej stworzył Prus wyjątkową w ówczesnej polskiej literaturze powieść o charakterze historiozoficznym: o funkcjonowaniu państwa i możliwościach reform w warunkach konserwatywnej struktury władzy. U schyłku życia napisał m.in. powieść "Dzieci", z krytycznym obrazem rewolucji 1905 roku. Jako humorysta Prus wypowiedział się najpełniej w nowelach i felietonach. Jest też autorem szkiców literackich, m.in. głośnej recenzji z "Ogniem i mieczem" Sienkiewicza.

Bibliografia

Dostępne książki autorstwa Bolesław Prus