Życiorys

Zofia Nałkowska urodziła się 10 listopada 1884 roku. Powieściopisarka, autorka dramatów, dzienników i opowiadań, publicystka. Była córką Wacława Nałkowskiego – geografa, nauczyciela, krytyka i również publicysty.

Ukończyła prywatną pensję dla dziewcząt w Warszawie. Prawdopodobnie ten etap kształcenia wpłynął na jej późniejszą twórczość, której problematyka dotyczyła m.in. sytuacji społeczno – obyczajowej kobiet. Już jako dojrzałą intelektualnie nastolatkę nurtowała ją kwestia podwójnej moralności i skrępowania płci żeńskiej konwenansami. Uważała, że należy skończyć z tabu otaczającym prostytucję. Prócz kształcenia na pensji dla dziewcząt Nałkowska pobierała nauki z dziedziny językoznawstwa, ekonomii, historii i geografii na tajnym „Uniwersytecie Latającym”

Świat – według niej podzielony na „rozkoszny brud i smutną szlachetność” sprzyjał głównie mężczyznom, pragnienia i oczekiwania kobiet pozostawiając niezaspokojone. Płeć męska mogła bez konsekwencji balansować między tymi dwoma światami, szanując „dziewiczą niepodległość” swoich przyszłych małżonek i .zaspokajając potrzeby seksualne w domach publicznych. W przypadku mężczyzn było to powszechnie akceptowalne, kobiety w tym i podobnych względach miały nałożone kajdany moralności. Niemniej pisarka obarczała winą za taki stan rzeczy współtowarzyszki płci, które, uwiedzione i porzucone kobiety, zwykły postrzegać jako złe i zepsute. Przyczyn zdemoralizowania społecznego upatrywała nie w swobodzie życia, lecz w skrępowaniu go. Tematyka nierówności płci widoczna jest m.in. w „Granicy”.

Nałkowska zadebiutowała jako poetka w wieku lat 14 na łamach „Przeglądu Tygodniowego” wierszem „Pamiętam”. Inne swoje poetyckie utwory zamieszczała w warszawskich czasopismach m.in. w „Chimerze”. Ale szybko porzuciła poezję i zajęła się prozą.
Jako prozaik zadebiutowała opowiadaniem w „Ogniwie”, potem przyszła kolej na bardziej rozbudowane formy – powieści.

Nałkowska była osobą zaangażowaną społecznie, działała w organizacjach na rzecz kobiet i literatów. W Warszawie prowadziła salon literacki, promowała młodych pisarzy m.in. Brunona Schulza. W 1928 r. wybrano ją na wiceprezesa polskiego PEN – Clubu. Od 1933r. przynależała do grupy literackiej „Przedmieście”. Była członkiem Państwowej Akademii Literatury – instytucji oficjalnie reprezentującej piśmiennictwo polskie. Lata wojny spędziła w Warszawie, aktywnie uczestnicząc w konspiracyjnym życiu literackim.

Zofia Nałkowska zmarła 17 grudnia 1954 roku.

Bibliografia

Ciekawostki

Nałkowska działała także jako „orędowniczka” uciśnionych – współorganizując protesty w obronie więźniów politycznych.

Dostępne książki autorstwa Zofia Nałkowska